Chiều 20/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì buổi thẩm định hồ sơ dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. 

Báo cáo tại buổi thẩm định, Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam Lê Đỗ Mười cho biết dự thảo luật sửa đổi toàn diện các quy định về kết cấu hạ tầng, quản lý tàu thuyền, thuyền viên, vận tải và dịch vụ vận tải, an toàn, an ninh, cứu hộ cứu nạn và bảo vệ môi trường.

Các quy định được thiết kế theo hướng đồng bộ, hiện đại, tăng cường liên kết giữa hạ tầng giao thông thủy với cảng biển, logistics và vận tải đa phương thức; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Dự thảo cũng bổ sung nhiều nội dung mới như chính sách phát triển xanh, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và ứng dụng công nghệ số trong quản lý.

Lần đầu tiên, dự thảo quy định cơ chế lựa chọn nhà đầu tư tổng thể đối với các dự án bến cảng lớn; bổ sung chế định về công nghiệp tàu thủy; quy định về công trình dầu khí, năng lượng tái tạo ngoài khơi…

Bên cạnh đó, dự thảo quy định về ứng phó thiên tai, sự cố tràn dầu, hậu kiểm việc chấp hành pháp luật; sửa đổi một số quy định liên quan trong Luật Bảo vệ môi trường; Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và Luật Giá.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo mở rộng thẩm quyền cho địa phương trong quản lý hạ tầng, cảng bến, vận tải, phương tiện và bảo đảm an toàn giao thông đường thủy; phân định rõ trách nhiệm giữa trung ương và địa phương trong đăng ký tàu thuyền.

Góp ý tại buổi thẩm định, đại diện Bộ Công an đề nghị bổ sung quy định tại điểm a khoản 2 Điều 161 về an ninh cảng biển, cảng thủy nội địa. Theo đó, tàu biển Việt Nam và tàu biển nước ngoài phải thực hiện thủ tục xin phép trước khi vào cảng biển Việt Nam; khai báo rõ phạm vi hoạt động, hành trình, hàng hóa, thuyền viên, mục đích cập cảng và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về xả thải.

Ngoài ra, hoàn thiện Điều 161 theo hướng mở rộng phạm vi bảo đảm an ninh, không chỉ giới hạn ở an ninh vật lý mà bao gồm cả an ninh mạng, an ninh dữ liệu; phân cấp cảnh báo, diễn tập, chia sẻ thông tin, chỉ huy hiện trường và phối hợp giữa cảng vụ với công an, quốc phòng, biên phòng, cảnh sát biển, hải quan và chính quyền địa phương.

Phát biểu tại buổi thẩm định, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị dự thảo luật cần có tính linh hoạt để điều chỉnh các loại phương tiện mới như phương tiện tự hành, điều khiển từ xa hoặc sử dụng năng lượng sạch.

Thứ trưởng lưu ý khi hợp nhất hai lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, cơ quan soạn thảo cần phân định rõ các quy định chung và các nội dung đặc thù, tránh hợp nhất mang tính cơ học gây khó khăn trong quá trình áp dụng vào thực tế.

Bên cạnh đó, dù phạm vi áp dụng hiện tại được xác định chủ yếu tại Việt Nam nhưng dự thảo luật vẫn có điều khoản áp dụng với tàu ở vùng biển quốc tế và quy định quyền tài phán quốc gia; do đó, cần cân nhắc, rà soát lại để đảm bảo tính chính xác về không gian pháp lý.

Thứ trưởng cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định về hạ tầng, đăng kiểm, bảo hiểm, tài sản thế chấp, thủ tục hành chính và xử lý tài sản chìm đắm chưa xác định được chủ sở hữu; bổ sung các quy định mang tính nguyên tắc về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng vận chuyển, thuê tàu ngay trong văn bản luật…