UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án phát triển các vùng sản xuất rau an toàn, tập trung, bảo đảm truy xuất nguồn gốc gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ đến năm 2030 trên địa bàn Thành phố (Kế hoạch), hướng tới xây dựng nền sản xuất rau hiện đại, an toàn, ứng dụng công nghệ cao và đáp ứng yêu cầu thị trường.

MỖI HA RAU SẠCH ĐẠT GIÁ TRỊ BÌNH QUÂN GẦN 1 TỶ ĐỒNG/NĂM

Kế hoạch với trọng tâm là nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất và gia tăng năng lực cạnh tranh của ngành rau thông qua phát triển vùng sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.

Theo mục tiêu đến năm 2030, TP. Hồ Chí Minh phấn đấu đạt diện tích canh tác rau khoảng 5.500 ha, tương đương khoảng 35.000 ha gieo trồng, sản lượng khoảng 880.000 tấn. Diện tích rau ứng dụng công nghệ cao đạt 12.000 ha gieo trồng; diện tích rau hữu cơ khoảng 48 - 50 ha.

Bên cạnh đó, tỷ lệ diện tích rau an toàn, tập trung và có khả năng truy xuất nguồn gốc được đặt mục tiêu đạt 60% tổng diện tích gieo trồng. Giá trị sản xuất bình quân đạt từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/ha/năm; sản phẩm rau công nghệ cao chiếm khoảng 60 - 70% tổng giá trị ngành rau.

TP. Hồ Chí Minh đồng thời đặt mục tiêu xây dựng từ 10 - 15 chuỗi thực phẩm an toàn và bảo đảm 100% mẫu rau sản xuất được kiểm tra đạt tiêu chuẩn an toàn.

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, năm 2025 tổng diện tích canh tác rau trên địa bàn Thành phố đạt 6.025 ha. Nhiều địa phương có diện tích sản xuất lớn như Bình Mỹ, Nhuận Đức, Thới An, Củ Chi, Hưng Long, Bình Chánh, Bà Điểm, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo, Đất Đỏ, Phước Hải, Châu Pha, Tân Hải, Nghĩa Thành, Xuân Sơn cùng các phường Long Nguyên, Hòa Lợi, Tân Uyên và Tam Long.

Diện tích gieo trồng rau đạt 38.557 ha, sản lượng ước đạt 884.950 tấn, tăng 4,5% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, diện tích sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao đạt 6.352 ha, chiếm 16,5% tổng diện tích gieo trồng. Các mô hình hiện nay tập trung ứng dụng hệ thống tưới bán tự động hoặc tự động, thiết bị điều khiển và cảm biến nhiệt độ, độ ẩm. Một số doanh nghiệp đã sử dụng phần mềm trên điện thoại và máy tính để điều khiển hệ thống tưới nước, dinh dưỡng.

Về tiêu chuẩn sản xuất, toàn Thành phố hiện có 451 cơ sở còn hiệu lực chứng nhận VietGAP với diện tích 5.074 ha, sản lượng ước đạt hơn 107.600 tấn/năm.

Trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ, có 24 đơn vị sản xuất rau, củ, quả được chứng nhận sản phẩm hữu cơ với tổng diện tích 42,81 ha, sản lượng đạt khoảng 3.000 - 3.100 tấn mỗi năm.

HOÀN THIỆN CHUỖI GIÁ TRỊ RAU CÔNG NGHỆ CAO

Theo định hướng Kế hoạch, Thành phố sẽ phát triển không gian sản xuất, các vùng rau tập trung sẽ được triển khai tại nhiều xã, phường thuộc các khu vực Củ Chi, Bình Chánh, Hóc Môn, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu… Việc bố trí các vùng sản xuất VietGAP, GlobalGAP, rau công nghệ cao và rau hữu cơ được xác định phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước cũng như định hướng phát triển đô thị tại từng địa phương.

Một số sản phẩm đặc trưng của địa phương như: rau muống nước, rau nhút, củ khoai môn hay măng tre,... cũng nằm trong nhóm được ưu tiên phát triển.

Về tổ chức sản xuất, Thành phố xác định tập trung phát triển vùng rau chuyên canh gắn với hoạt động sơ chế, chế biến và tiêu thụ; thúc đẩy liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; đồng thời hỗ trợ phát triển hợp tác xã, xây dựng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Kế hoạch cũng dành trọng tâm cho lĩnh vực khoa học và công nghệ, TP. Hồ Chí Minh sẽ chú trọng nghiên cứu, chọn tạo các giống rau mới có năng suất cao, phù hợp điều kiện địa phương; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, IoT, AI, cơ giới hóa và tự động hóa trong sản xuất.

Bên cạnh đó, nghiên cứu các quy trình sản xuất rau an toàn, hữu cơ và tuần hoàn; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc sinh học cũng như ứng dụng công nghệ bảo quản, chế biến hiện đại nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Công tác chuyển giao kỹ thuật được triển khai thông qua hoạt động đào tạo, tập huấn, xây dựng mô hình sản xuất trong nhà lưới, nhà màng, thúc đẩy chuyển đổi số và áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc. Các cơ sở sản xuất, sơ chế được khuyến khích áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như HACCP, ISO, GMP và GAP.

Trong hoạt động xúc tiến thương mại, Thành phố hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm rau an toàn; tổ chức hội chợ, chợ phiên và quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm hữu cơ, VietGAP; đồng thời mở rộng các kênh phân phối và thương mại điện tử.

Đối với thị trường xuất khẩu, TP. Hồ Chí Minh sẽ tăng cường phổ biến các quy định liên quan đến mã số vùng trồng, tiêu chuẩn nhập khẩu tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU và Trung Quốc.

Đồng thời, công tác quản lý Nhà nước tập trung vào kiểm soát chất lượng vật tư nông nghiệp, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường đất và nguồn nước; cấp mã vùng trồng và kiểm tra việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Nguồn lực triển khai Kế hoạch được huy động từ ngân sách Nhà nước kết hợp với nguồn vốn xã hội hóa, doanh nghiệp và các nguồn viện trợ trong và ngoài nước. Các sở, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường học và doanh nghiệp được phân công phối hợp thực hiện nhằm hướng tới phát triển ngành rau theo hướng bền vững, hiện đại và hiệu quả.