Biến đổi khí hậu làm gia tăng các trận mưa lớn, gây ngập úng ngày càng nghiêm trọng tại Hà Nội, đặt ra yêu cầu cấp bách về giải pháp phòng, chống và khắc phục thiên tai. Trong bối cảnh đó, việc bổ sung cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển công trình ngầm và khai thác không gian ngầm được đánh giá là cần thiết nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn đô thị.

Theo dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định chính sách ưu đãi, hỗ trợ, khuyến khích đầu tư, phát triển công trình ngầm, các công trình ngầm được áp dụng gồm: công trình giao thông ngầm; công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm; công trình công cộng ngầm; không gian ngầm đa chức năng; công trình ngầm để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Cụ thể về chính sách ưu đãi đất đai và mặt bằng, Hà Nội đề xuất ưu tiên đầu tư xây dựng các công trình ngầm theo quy hoạch và dự án đầu tư đã được phê duyệt tại Nghị quyết số 433/NQ-HĐND về việc ban hành Danh mục các công trình ngầm được khuyến khích đầu tư xây dựng trên địa bàn TP.Hà Nội (đợt 1).

Đối với công trình ngầm theo hình thức xã hội hóa, chủ đầu tư được phép sử dụng tối đa 30% tổng diện tích sàn xây dựng của dự án theo quy hoạch, để đầu tư, khai thác dịch vụ thương mại, dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động trông giữ xe (cụ thể theo từng dự án được UBND TP phê duyệt).

Đáng chú ý, các dự án đầu tư xây dựng bãi đỗ xe ngầm theo quy hoạch được phép sử dụng tối đa 50% tổng diện tích sàn xây dựng của dự án, để khai thác dịch vụ hỗ trợ, dịch vụ thương mại (trong đó, dịch vụ hỗ trợ tối thiểu đạt 25%), nhưng phải đảm bảo đáp ứng đủ công suất đỗ xe quy hoạch và tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế hiện hành.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất miễn tiền thuê đất, tiền sử dụng không gian ngầm trong toàn bộ thời hạn thực hiện đầu tư xây dựng các công trình ngầm.  

Liên quan đến chính sách vay vốn và tài chính, các dự án đầu tư xây dựng công trình ngầm được vay vốn từ Quỹ đầu tư phát triển Thành phố với lãi suất ưu đãi. Tuy nhiên, để được vay vốn ưu đãi, nhà đầu tư phải chứng minh tính khả thi của dự án, bao gồm: báo cáo nghiên cứu khả thi, kế hoạch tài chính rõ ràng và cam kết đảm bảo tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường và sử dụng công nghệ sạch. Thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với thu nhập của doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư mới được tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ dự án đầu tư.

Bên cạnh đó về chính sách hỗ trợ để tiếp cận nguồn hỗ trợ; quy trình, thủ tục thực hiện, Hà Nội đề xuất ưu tiên doanh nghiệp đầu tư xây dựng công trình ngầm với quy hoạch và chủ trương đầu tư đã được phê duyệt, đủ điều kiện vay vốn thương mại. Các dự án sử dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường sẽ được ưu tiên cấp phép, tiếp cận nguồn vốn vay, và các chính sách hỗ trợ tài chính. Đặc biệt, Thành phố thực hiện cơ chế một cửa liên thông giữa các sở, ngành, địa phương đối với hồ sơ đầu tư, xây dựng, môi trường.

Đối với chính sách hỗ trợ bằng ngân sách nhà nước, dự thảo nêu rõ việc ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước cho công tác quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ vốn khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo hình thức đối tác công tư (PPP) trong đầu tư xây dựng công trình ngầm.

Ngân sách nhà nước chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng không quá 70% tổng mức đầu tư của dự án PPP về đầu tư công trình ngầm trong trường hợp chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chiếm tỷ trọng lớn hơn 50% tổng mức đầu tư của dự án và phương án tài chính sơ bộ của dự án PPP không bảo đảm khả năng hoàn vốn.

Ngân sách nhà nước cũng hỗ trợ chi phí đào tạo, nghiên cứu và hỗ trợ chuyển giao công nghệ, ứng dụng khoa học kỹ thuật đối với dự án công trình ngầm sử dụng công nghệ tự động, vật liệu mới, năng lượng sạch.