Ngân hàng Thế giới (WB) đã điều chỉnh tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 6,3%, tăng nhẹ so với mức dự báo 6,1% vào tháng 10/2025…

Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương vừa được WB công bố, tăng trưởng của toàn khu vực đang có dấu hiệu chậm lại. Cụ thể, mức tăng trưởng khu vực dự báo giảm từ 5,0% (năm 2025) xuống còn 4,2% (năm 2026). Nguyên nhân chủ yếu đến từ cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông, bất ổn chính sách toàn cầu và những khó khăn nội tại của nền kinh tế mỗi nước.

Trong đó, tăng trưởng của Trung Quốc, nền kinh tế lớn nhất khu vực, được dự báo giảm từ 5,0% năm 2025 xuống còn 4,2% năm 2026 và 4,3% năm 2027. Tăng trưởng của phần còn lại trong khu vực sẽ giảm xuống 4,1% năm 2026 và dự kiến phục hồi lên 5,0% năm 2027 khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và mức độ bất ổn giảm bớt.

Trong bối cảnh này, tăng trưởng của Việt Nam cũng được dự báo giảm từ 6,6% năm 2025 xuống còn 6,3% năm 2026 và sẽ tăng tốc lên 7,6% vào năm 2027.

Mặc dù mức dự báo tăng trưởng năm 2026 của Việt Nam thấp hơn so với năm 2025 song so với báo cáo được công bố vào tháng 10/2025, WB đã nâng mức dự báo thêm 0,2 điểm phần trăm (6,1%). Điều này khá khác biệt so với dự báo của các nước trong khu vực (ngoại từ Malaysia, Timor-Leste, Palau, Solomon Islands, Samoa).

Trong đó, theo WB, động lực cho tăng trưởng của Việt Nam tiếp tục đến từ đầu tư công, đầu tư tư nhân và sự duy trì ổn định của dòng vốn FDI.

Những năm gần đây, dòng vốn FDI chảy vào Việt Nam liên tục gia tăng, vượt xa nhiều đối thủ trong khu vực. Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục đóng vai trò trụ cột khi đóng góp tới 73% tổng kim ngạch xuất khẩu. Với độ mở thương mại lên tới 184% GDP, Việt Nam hiện là nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại lớn thứ hai châu Á.

Đặc biệt, theo WB, xuất khẩu và đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng mạnh tại Việt Nam. Tỷ trọng xuất khẩu thiết bị và linh kiện liên quan đến AI đã tăng vọt từ khoảng 20% GDP (năm 2023) lên xấp xỉ 32% GDP vào năm 2025, đưa Việt Nam vào nhóm cao nhất thế giới. Riêng xuất khẩu thiết bị phần cứng cho trung tâm dữ liệu đã tăng từ 7% lên hơn 15% GDP.

Đồng thời, mức độ ứng dụng AI trong lực lượng lao động cũng ghi nhận tín hiệu tích cực với khoảng 20% người lao động sử dụng AI thường xuyên (hơn 90 phút/tháng), nhỉnh hơn mức trung bình của một số quốc gia phát triển như Nhật Bản.

Cùng với Sáng kiến đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển bán dẫn nhằm từng bước chuyển đổi trở thành trung tâm bán dẫn trong khu vực và trên thế giới.

Để hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế, Chính phủ đang tiến hành các đợt cải cách quy mô lớn. Từ cuối năm 2024, công cuộc tái cơ cấu bộ máy bắt đầu với việc sáp nhập chính quyền địa phương (giảm từ 63 xuống 34 tỉnh) và tinh giản ít nhất 100.000 biên chế trong 5 năm. Các sửa đổi quan trọng trong Luật Đất đai và Luật Ngân sách Nhà nước cũng được triển khai nhằm khơi thông nguồn lực và cải thiện môi trường đầu tư.

Dù bức tranh tổng thể rất lạc quan, WB cũng chỉ ra những nút thắt mà nền kinh tế Việt Nam cần tháo gỡ. Trong khi hệ thống giáo dục phổ thông có thành tích xuất sắc, chất lượng giáo dục đại học và chỉ số y tế của lực lượng lao động vẫn còn là điểm yếu. Đáng chú ý, chỉ khoảng 17% dân số có kỹ năng số ở mức trung bình, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 64% của Malaysia.

Bên cạnh đó, chất lượng của dòng vốn ngoại cũng cần được lưu tâm. Đơn cử, Samsung hiện chiếm khoảng 14% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhưng giá trị gia tăng nội địa từ điện tử vẫn thấp do phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu. Về mặt đời sống xã hội, sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân (90% hộ nghèo nhất sở hữu xe máy) khiến mọi tầng lớp đều dễ bị tổn thương trước các cú sốc giá nhiên liệu toàn cầu.