Khắp các xã Phúc Trạch, Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân và Hương Bình (Hà Tĩnh) những ngày này, đâu đâu cũng rộn ràng không khí thu hoạch bưởi Phúc Trạch. Những vườn bưởi sai trĩu quả báo hiệu một vụ mùa bội thu, tiếp tục khẳng định giá trị thương hiệu đặc sản đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

SẮC VÀNG GIỮA NHỮNG VƯỜN BƯỞI

Vùng đất Hà Tĩnh lại bước vào mùa thu hoạch bưởi Phúc Trạch – thứ “đệ nhất danh quả” đã trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.

Vườn bưởi của ông Phan Xuân Hiến, thôn Ngọc Bội, xã Phúc Trạch những ngày này luôn tấp nập thương lái ra vào. Hơn 1.000 gốc bưởi đang đồng loạt vào vụ chín, sản lượng ước đạt gần 100 tấn.

Ông Hiến phấn khởi cho biết "nhờ áp dụng quy trình hữu cơ, chất lượng bưởi năm nay được nâng lên rõ rệt. Quả mọng, vị ngọt thanh, hương thơm dễ chịu nên thương lái đặt mua từ sớm. Giá bán tại vườn dao động 20.000 – 40.000 đồng/quả, giúp gia đình thu về hơn nửa tỷ đồng. Điều vui nhất là sản phẩm được người tiêu dùng tin tưởng, ưa chuộng”.

Không riêng gia đình ông Hiến, hộ bà Thái Thị Nhung ở thôn Phú Lễ, xã Phúc Trạch, cũng đang tất bật thu hoạch 300 gốc bưởi, trong đó, khoảng 200 gốc sai trĩu quả. “Nhờ cây bưởi, năm nay gia đình có nguồn thu khoảng hơn 200 triệu đồng. Với người dân quê chúng tôi, đây là thành quả ngọt ngào sau một năm dãi nắng dầm mưa”, bà Nhung chia sẻ.

Bưởi Phúc Trạch không chỉ là cây trồng chủ lực, mà còn là niềm tự hào của người dân miền núi Hà Tĩnh. Ông Dương Ngọc Hoàng, Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch, cho biết xã hiện có hơn 540ha bưởi, trong đó 470 ha đang cho quả, sản lượng ước đạt hơn 6.500 tấn.

“Cây bưởi đã giúp hàng trăm hộ dân thoát nghèo, nhiều gia đình vươn lên khá giả. Tuy nhiên, để thương hiệu bền vững, chúng tôi đang chú trọng nâng cao chất lượng, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ. Sắp tới, xã sẽ đầu tư chợ bưởi riêng, tạo không gian buôn bán bài bản, minh bạch cho người dân”, ông Hoàng thông tin.

Cùng với Phúc Trạch, nhiều xã khác như Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân, Hương Bình cũng đang vào mùa rộn rã.

Xã Hương Phố hiện có hơn 800ha bưởi, trở thành vùng trồng lớn nhất tỉnh. Theo ông Trần Nguyễn Huỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương đã quy hoạch vùng trồng tập trung, hạn chế xen canh để đảm bảo chất lượng. “Chúng tôi siết chặt quy trình chăm sóc theo hướng hữu cơ, đảm bảo giữ nguyên hương vị đặc trưng vốn có của bưởi Phúc Trạch”, ông Huỳnh nói.

LAN TỎA HƯƠNG VỊ NHỜ CHUYỂN ĐỔI SỐ

Một điểm mới của vụ bưởi năm nay là sự mạnh dạn áp dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ. Nếu trước đây, đầu ra chủ yếu phụ thuộc thương lái và chợ dân sinh, thì nay bưởi Phúc Trạch đã có mặt trên nhiều sàn thương mại điện tử, các kênh bán hàng trực tuyến và qua hình thức livestream.

Bà Lê Thị Cẩm Vân, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ Thảo Vân Phúc Trạch, cho biết “Sản phẩm bưởi Phúc Trạch 2025 đã hiện diện tại hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước. Ngoài điểm bán ở các thành phố lớn, chúng tôi đẩy mạnh bán qua mạng internet, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận, mua sắm”.

Hiện nay, bưởi Phúc Trạch đã có mặt trong hệ thống siêu thị lớn như Winmart, Vinmart+, BigC, Co.opmart, và trên các sàn thương mại điện tử như Vỏ sò, Sen đỏ, cũng như nhiều kênh trực tuyến Facebook, Zalo, TikTok. Đây là bước khởi đầu để đặc sản Hà Tĩnh đến gần hơn với người tiêu dùng khắp cả nước.

Dù mang lại hiệu quả kinh tế cao, song việc tiêu thụ bưởi Phúc Trạch vẫn còn nhiều hạn chế. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh Nguyễn Thanh Hải phân tích: “Sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết. Một số hộ chưa duy trì được chứng nhận VietGAP, hữu cơ, khiến sản lượng đạt chuẩn chưa đồng đều. Bên cạnh đó, mưa bão đúng thời điểm thu hoạch đã ảnh hưởng lớn đến chất lượng và sức tiêu thụ”.

Không những thế, giá cả bưởi hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái, dẫn đến tình trạng bấp bênh, dễ bị ép giá. Việc xuất khẩu vẫn chưa thực hiện được, dù bưởi Phúc Trạch có tiềm năng cạnh tranh. Đây là bài toán cần sự chung tay của các cấp ngành, doanh nghiệp và nông dân.

Để tháo gỡ khó khăn, mới đây, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh tổ chức diễn đàn xúc tiến thương mại tiêu thụ bưởi Phúc Trạch đạt chuẩn hữu cơ. Tại đây, nhiều hợp đồng liên kết tiêu thụ đã được ký kết, mở ra cơ hội ổn định đầu ra cho sản phẩm.

“Chúng tôi đề xuất thành lập các tổ, nhóm sản xuất theo chuỗi khép kín; đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong và ngoài nước; đồng thời hỗ trợ người dân duy trì chứng nhận hữu cơ, đảm bảo sản phẩm có thể cạnh tranh lâu dài”, ông Nguyễn Thanh Hải cho biết thêm.

Sự vào cuộc quyết liệt của ngành chức năng cùng nỗ lực của nông dân đang tạo thêm niềm tin về một tương lai sáng cho bưởi Phúc Trạch. Không chỉ dừng lại ở “đệ nhất danh quả” trong nước, loại quả này hoàn toàn có thể vươn ra thị trường quốc tế nếu khắc phục được những tồn tại.