Dòng vốn FDI vào TP. Hồ Chí Minh không chỉ tăng về quy mô mà còn chuyển dịch rõ rệt về chất lượng. Sự xuất hiện của các dự án công nghệ, tài chính và hạ tầng dữ liệu cho thấy Thành phố đang dần trở thành điểm đến của dòng vốn giá trị gia tăng cao...

Những tháng đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đồng thời cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ rệt của dòng vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

DÒNG VỐN CHUYỂN DỊCH SANG CÔNG NGHỆ VÀ HẠ TẦNG TÀI CHÍNH

Nhìn lại năm 2025, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn FDI với tổng vốn lũy kế khoảng 142,2 tỷ USD, tương ứng hơn 20.470 dự án còn hiệu lực. Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố đã thu hút hơn 8,37 tỷ USD vốn FDI trong năm 2025, mức cao nhất cả nước.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì từ những tháng đầu năm. Theo số liệu từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 2 tháng đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh thu hút khoảng 900,2 triệu USD vốn FDI, xếp thứ 2 cả nước.

Trong năm 2026, Thành phố đặt mục tiêu thu hút khoảng 11 tỷ USD vốn FDI, ưu tiên các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, logistics và trung tâm tài chính - thương mại.

Cùng với sự gia tăng về quy mô, yêu cầu nâng cao chất lượng dòng vốn FDI ngày càng được đặt ra rõ rệt. Nếu trước đây thu hút đầu tư chủ yếu nhằm mở rộng công suất, tận dụng lợi thế chi phí và ưu đãi thuế, thì hiện nay các tiêu chí về giá trị gia tăng, chuyển giao công nghệ và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước được chú trọng hơn.

Cơ cấu đầu tư vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026 cũng cho thấy sự chuyển dịch này, khi xuất hiện nhiều dự án công nghệ và tài chính quy mô lớn, phản ánh xu hướng dòng vốn hướng vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao thay vì các ngành thâm dụng lao động.

Một trong những dự án đáng chú ý là thỏa thuận giữa Tập đoàn G42 (UAE) cùng liên danh nhà đầu tư trong nước về phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu với tổng giá trị dự kiến khoảng 2 tỷ USD, cho thấy dòng vốn FDI đang hướng mạnh vào lĩnh vực hạ tầng số.

Bên cạnh đó, lĩnh vực hạ tầng tài chính cũng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế. Ngay khi Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) ra mắt ngày 11/2/2026, Vantage Point Asset Management (VPAM) đã cam kết huy động tới 10 tỷ USD trong 5 năm để đầu tư vào hạ tầng dữ liệu và lĩnh vực fintech. Đồng thời, kế hoạch thành lập Quỹ Đầu tư Tài sản số quy mô 1 tỷ USD cũng được công bố.

ÁP LỰC CẠNH TRANH VÀ CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ TRONG GIAI ĐOẠN MỚI

Mặc dù các số liệu cho thấy xu hướng tích cực, các chuyên gia kinh tế cho rằng bối cảnh năm 2026 vẫn đặt ra không ít thách thức đối với môi trường đầu tư và chất lượng tăng trưởng.

Dưới góc nhìn trung và dài hạn, ông Ngô Thành Huấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc điều hành Công ty cổ phần FIDT, cho rằng FDI, tiêu dùng nội địa và đầu tư công sẽ tạo thành “kiềng ba chân” của tăng trưởng Việt Nam, nhưng vai trò của mỗi trụ đang thay đổi rõ rệt.

Thứ nhất, FDI vẫn là động lực cấu trúc, không chỉ đo bằng quy mô vốn đăng ký, mà bằng chất lượng chuỗi giá trị. Dòng vốn mới tập trung nhiều hơn vào công nghệ, sản xuất trung - cao cấp và hạ tầng phụ trợ. Điều này giúp ổn định xuất khẩu và năng lực sản xuất, nhưng tác động lan tỏa sẽ chậm và phụ thuộc lớn vào khả năng hấp thụ của doanh nghiệp trong nước. Mô hình thâm dụng vốn và nhân công, vốn là động cơ tăng trưởng trong 20 năm qua, cần thời gian để chuyển đổi dần sang thâm dụng công nghệ và chất xám.

Thứ hai, tiêu dùng nội địa là “bộ giảm xóc” của chu kỳ. Khi kinh tế toàn cầu phân hóa, cầu trong nước giúp duy trì nhịp tăng trưởng, nhưng sẽ tăng theo hướng chọn lọc và thận trọng hơn, phản ánh thu nhập thực và tâm lý tiết kiệm sau nhiều năm biến động. Đây không phải động lực bùng nổ, mà là nền tảng ổn định và cũng là “room” tích lũy mà nền kinh tế sẽ cần dùng đến nếu bối cảnh vĩ mô toàn cầu tiêu cực hơn dự kiến.

Thứ ba, đầu tư công đóng vai trò kích hoạt và dẫn dắt. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ hạn chế, đầu tư công, nếu được giải ngân hiệu quả, sẽ là lực kéo quan trọng cho tăng trưởng ngắn hạn, đồng thời tạo nền cho năng suất dài hạn thông qua hạ tầng, logistics và năng lượng.

“Tổng thể, tăng trưởng giai đoạn tới không đến từ một trụ cột đơn lẻ, mà từ sự phối hợp nhịp nhàng: FDI tạo năng lực sản xuất, tiêu dùng giữ nhịp nền kinh tế, và đầu tư công mở đường cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo”, ông Huấn nhận định,

Việc thu hút đầu tư FDI chọn lọc là cần thiết nhưng cũng diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Vấn đề được nhà đầu tư quan tâm là sự ổn định chính sách, minh bạch pháp lý, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực của hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa. Điều này đòi hỏi các địa phương và cơ quan quản lý tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư theo hướng dự báo được, đồng bộ và hiệu quả hơn trong thực thi.

Tại TP. Hồ Chí Minh, Sở Tài chính cho biết giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố xác định thu hút FDI theo chiều sâu, hướng tới giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững. Trọng tâm là thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như: bán dẫn, công nghệ số như AI, IoT, dữ liệu lớn, blockchain, các ngành vật liệu mới, công nghệ sinh học...

Để tháo gỡ các điểm nghẽn và cải thiện môi trường đầu tư, Thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp như đầu tư hạ tầng (đường bộ, đường sắt, cảng biển), hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút FDI bằng việc cải tổ khung ưu đãi theo hướng cạnh tranh quốc tế hơn, gắn ưu đãi với hiệu quả dự án.

Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng số hóa, thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông; tăng cường đối thoại với doanh nghiệp.