Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng sau hợp nhất giúp thành phố tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp, dịch vụ logistics, du lịch biển và cửa ngõ giao thương quốc tế…

Ngày 9/9, thông tin từ UBND TP. Hải Phòng cho biết Chủ tịch thành phố đã chỉ đạo Sở Xây dựng trong các tháng cuối năm 2025 thực hiện nhiệm vụ tham mưu, tổ chức lập quy hoạch chung thành phố Hải Phòng sau hợp nhất để thay thế cho quy hoạch chung riêng rẽ của thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương trước đây.

QUY HOẠCH CHUNG RIÊNG RẼ TỪNG ĐỊA PHƯƠNG

Từ 1/7/2025, thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương thực hiện hợp nhất thành thành phố Hải Phòng mới. Tuy nhiên, theo quy hoạch chung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì quy hoạch chung của Hải Phòng vẫn là các quy hoạch chung riêng rẽ của Hải Phòng và Hải Dương cũ.

Cụ thể, tháng 3/2023, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 với diện tích tự nhiên hơn 1.526km2, dân số 2,8-3 triệu người (năm 2030). Thành phố Hải Phòng được định hướng phát triển đô thị loại I là trọng điểm kinh tế biển của cả nước, trung tâm giáo dục, y tế và khoa học công nghệ vùng duyên hải Bắc Bộ, thành phố cảng xanh, văn minh, hiện đại và đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế.

Không gian đô thị được định hướng phát triển từ mô hình "Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh" thành "Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh" bao gồm Hai vành đai - Ba hành lang - Hai trung tâm. Hai vành đai là Vành đai kinh tế ven biển phát triển dịch vụ-du lịch-đô thị hướng ra biển, Vành đai kinh tế công nghiệp dịch vụ từ cảng Lạch Huyện đến phía Bắc (Thuỷ Nguyên trước đây), phía Tây (dọc quốc lộ 10), phía Nam (dọc sông Văn Úc) kết nối với mạng lưới khu, cụm công nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng và hệ thống cảng Hải Phòng.

Ba hành lang cảnh quan gồm Hành lang sông Cấm, Hành lang sông Lạch Tray và Hành lang sông Văn Úc. Ba trung tâm gồm trung tâm đô thị lịch sử và đô thị hành chính mới Bắc sông Cấm, Trung tâm thương mại tài chính quốc tế (CBD) trên địa bàn các quận Hải An và Dương Kinh (trước đây) và Trung tâm đô thị sân bay Tiên Lãng. Các đô thị vệ tinh gồm các đô thị trong vùng sinh thái biển, nông nghiệp, nông thôn.

Theo quy hoạch, Hải Phòng được ưu tiên phát triển các khu chức năng công nghệ cao, cảng, dịch vụ, xây dựng mới khu vực công nghiệp công nghệ thông tin (công nghiệp ICT) ở các khu vực Nam Đình Vũ, Kiến Thụy, Tiên Lãng, bổ sung đất phát triển công nghiệp, dịch vụ cảng tại Tràng Duệ 3, Lạch Huyện, Bến Rừng 2, Tam Hưng - Ngũ Lão, đảo Cái Tráp. Khu vực Cát Bà, Long Châu, Bạch Long Vỹ thành du lịch dịch vụ kết hợp bảo vệ, giữ gìn hệ sinh thái, Đồ Sơn phát triển du lịch quốc tế, thể thao vui chơi giải trí, tín ngưỡng và các lễ hội biển.

Tại Hải Dương, tháng 12/2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch tỉnh Hải Dương thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, đến năm 2030, Hải Dương trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, trung tâm động lực vùng đồng bằng sông Hồng. Năm 2050, Hải Dương đạt tiêu chí thành phố trực thuộc trung ương.

Hải Dương định hướng phát triển trên 5 trụ cột kinh tế là công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ chất lượng cao, đô thị xanh, hiện đại, thông minh, nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao và nông nghiệp hữu cơ, bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Không gian phát triển kinh tế - xã hội của Hải Dương được định hướng 4 trục là trục phát triển Bắc – Nam, trục phát triển theo hướng Đông - Tây đi qua khu vực phía Bắc của tỉnh, trục phát triển Đông - Tây trung tâm tỉnh và trục phát triển kinh tế dọc các tuyến sông.

QUY HOẠCH LẠI KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN KINH TẾ

Sau hợp nhất (từ 1/7/2025), thành phố Hải Phòng mới có diện tích lên tới hơn 3.194km2, quy mô dân số hơn 4.664.000 người. Cả Hải Phòng và Hải Dương đều được quy hoạch định hướng là trung tâm sản xuất công nghiệp lớn của miền Bắc (Hải Dương có 17 khu công nghiệp diện tích khoảng 2.738 ha và 60 cụm công nghiệp, Hải Phòng có 14 khu công nghiệp diện tích khoảng 6.101ha và 20 cụm công nghiệp đang hoạt động). Thành phố Hải Phòng mới trở thành nền kinh tế đứng thứ ba cả nước, sau thành phố Hồ Chính Minh và Hà Nội.

Trong quy hoạch chung Hải Phòng và Hải Dương cũ cùng định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, du lịch dịch vụ, dịch vụ logistics làm trụ cột nền kinh tế. Tuy nhiên, Hải Phòng được định hướng là thành phố cảng biển lớn, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, trung tâm kinh tế biển tầm quốc tế ở Đông Nam Á với cấu trúc không gian Hai vành đai – Ba hành lang – Ba trung tâm đô thị. Còn Hải Dương lại có cấu trúc không gian 4 trục phát triển kinh tế.

Thành phố Hải Phòng sau hợp nhất không chỉ thay đổi về diện tích, dân số mà sự thay đổi về không gian phát triển sẽ tác động mạnh mẽ đến chiến lược phát triển của thành phố. Việc sớm tổ chức quy hoạch sắp xếp, phân bố lại các hoạt động kinh tế - xã hội nhằm tạo ra cấu trúc không gian mới với hạ tầng phù hợp, đảm bảo sử dụng các nguồn tài nguyên hợp lý đáp ứng nhu cầu phát triển trong tương lai là hết sức cần thiết.

Công tác tổ chức lại quy hoạch chung mới sẽ giúp Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là thành phố động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng, là trung tâm công nghiệp, dịch vụ logistics, du lịch biển, là cửa ngõ giao thương quốc tế của miền Bắc và cả nước. Quy hoạch chung mới đòi hỏi sự đồng bộ theo hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao (trụ cột chính là công nghiệp chế biến, chế tạo), là trung tâm dịch vụ và logistics quốc gia, phát triển kinh tế biển, trung tâm du lịch quốc tế, đầu mối giao thương quốc tế…

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, trong những tháng cuối năm 2025, Sở Xây dựng thành phố cần thực hiện nhiệm vụ tham mưu, tổ chức lập quy hoạch chung thành phố Hải Phòng mới để thay thế những quy hoạch chung riêng rẽ của hai địa phương trước đây.