Theo Cục Thống kê, đến năm 2038, tỷ lệ người trên 60 tuổi ở Việt Nam đạt khoảng 20,1%, chính thức đưa nước ta vào nhóm quốc gia có dân số già. Tương tự, Quỹ dân số Liên hợp quốc cũng dự báo đến 2050, hơn 1/6 dân số Việt Nam sẽ trên 65 tuổi. Trước bối cảnh này, thị trường bất động sản, đặc biệt là phân khúc nhà ở chăm sóc người cao tuổi hứa hẹn có nhiều cơ hội phát triển…

Tại hội thảo chuyên đề về bất động sản dành cho người cao tuổi ở Việt Nam do Savills Việt Nam và WeCare247 phối hợp tổ chức, các chuyên gia nhận định Việt Nam đang đối mặt với sự già hóa dân số nhanh chóng, dẫn đến nhu cầu chăm sóc người cao tuổi tăng cao.

TỐC ĐỘ GIÀ HÓA DÂN SỐ NHANH 

Đáng chú ý, Việt Nam được dự báo đang trên đà trở thành một xã hội già hóa chỉ trong chưa đầy 20 năm tới. Theo số liệu của Cục Thống kê, đến năm 2038, tỷ lệ người trên 60 tuổi ở nước ta có thể đạt 20,1%, chính thức đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có dân số già. Tương tự, Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) cũng chỉ ra đến năm 2050, hơn 1/6 dân số Việt Nam sẽ ở độ tuổi trên 65. 

Ai sẽ đồng hành cùng người cao tuổi để họ có một cuộc sống khỏe mạnh, vui vẻ và đủ đầy? Liệu lối sống lành mạnh có thể giúp trì hoãn sự phụ thuộc khi về già? Các doanh nghiệp và bệnh viện sẽ hợp tác với gia đình như thế nào nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc cho nhóm dân số đang ngày càng gia tăng này? 

Ông Lê Quốc Huân, Phó tổng giám đốc WeCare247.

Savills Việt Nam đánh giá sự già hóa dân số diễn ra nhanh chóng kéo theo áp lực đáng kể đối với hệ thống chăm sóc, bởi nhu cầu về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ngày càng trở nên cấp thiết và đa dạng. Tuy nhiên, dù nhu cầu tăng mạnh nhưng hệ thống chăm sóc người cao tuổi của Việt Nam vẫn chưa phát triển toàn diện. Phần lớn hoạt động chăm sóc hiện nay còn mang tính tự phát, thiếu đào tạo bài bản và rời rạc, trong khi khoảng trống về dịch vụ lại nới rộng qua từng năm.

Cụ thể, dữ liệu từ UNFPA cho thấy ở Việt Nam, 80% người cao tuổi có nhu cầu được chăm sóc tại nhà, nhưng chưa đến 30% xã, phường có câu lạc bộ hoặc nhóm hỗ trợ người cao tuổi. Trên toàn quốc, số lượng trung tâm chăm sóc chuyên biệt chỉ khoảng 100 cơ sở (mô hình tích hợp nhiều dịch vụ). Đồng thời, nghề chăm sóc người cao tuổi vẫn chưa được công nhận chính thức trong hệ thống nghề nghiệp.

Những hạn chế này dẫn đến các lựa chọn về nhà ở và dịch vụ chăm sóc tích hợp cho người cao tuổi, như: nhà ở chuyên biệt, khu nghỉ dưỡng hay cơ sở y tế kết hợp còn rất hạn chế. Đây chính là điều tạo nên sự khác biệt lớn so với thị trường Singapore hay Nhật Bản, nơi bất động sản cho người cao tuổi đã trở thành một ngành công nghiệp tỷ đô.

Dù vậy, ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội nhận định thị trường bất động sản chăm sóc người cao tuổi Việt Nam sẽ phát triển nhanh chóng và dự kiến tăng gấp đôi trong thập kỷ tới khi hàng triệu người bước vào tuổi nghỉ hưu.

Theo nghiên cứu sơ bộ của Savills Việt Nam, quy mô thị trường này hiện vào khoảng 2,3 tỷ USD năm 2024 và có thể đạt 3,6 tỷ USD vào năm 2032, với mức tăng trưởng kép hàng năm 5,81%. Các khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe và nhà ở tích hợp dịch vụ y tế được quan tâm nhiều, phản ánh xu hướng người Việt chú trọng hơn tới sức khỏe tinh thần và lối sống bền vững.

CẦN CÓ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN RIÊNG

Bà Emily Fell, Giám đốc cấp cao, bộ phận Living Sectors khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhấn mạnh thị trường Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng lớn nhưng phải có chiến lược phát triển riêng. Đặc biệt, vị chuyên gia lưu ý, Việt Nam cần nghiên cứu kết hợp cả mô hình “lifestyle” của Australia (viện dưỡng lão công cộng, khu dân cư tích hợp..) dành cho người cao tuổi tại các trung tâm đô thị và mô hình chăm sóc đặc biệt kiểu Nhật, nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng về chăm sóc hỗ trợ.

Bên cạnh đó, chính sách cũng là yếu tố thúc đẩy then chốt. Các viện dưỡng lão công cộng phải có khung pháp lý rõ ràng về quy hoạch và bảo vệ người lớn tuổi, trong khi các mô hình chăm sóc đặc biệt cần cơ chế thanh toán bền vững bằng bảo hiểm công hoặc tư nhân.  Ngoài ra, vốn đầu tư nên được đầu tư vào những tổ chức điều hành chứ không chỉ các tòa nhà.

Việc phát triển các tổ chức điều hành uy tín, chất lượng cao cần được quan tâm, chú trọng tại Việt Nam. Việt Nam có thể học hỏi từ mô hình “vertical village” của Singapore, tích hợp nhà ở người cao tuổi vào dự án phức hợp đa chức năng. Mô hình này mang lại giải pháp hiệu quả, tối ưu đất đai và hướng tới cộng đồng, phù hợp với môi trường đô thị đông đúc.

Trong khi đó, ông Lê Quốc Huân, Phó tổng giám đốc WeCare247, cho rằng yếu tố địa lý sẽ tác động trực tiếp đến cách thức triển khai mô hình dịch vụ chăm sóc trên phạm vi cả nước. Theo ông, sự khác biệt vùng miền cùng những hạn chế trong chính sách, nguồn nhân lực và quan niệm văn hóa đang tạo ra nhiều thách thức cho hoạt động mở rộng dịch vụ. Tuy vậy, hạ tầng và chất lượng nhân sự sẽ đóng vai trò quyết định trong việc kết nối giữa y tế và bất động sản, từ đó hình thành hệ sinh thái dịch vụ chăm sóc tích hợp phù hợp với nhu cầu từng địa phương trong tương lai.

Chia sẻ về những bài học quốc tế, ông Yusuke Hirai, Đại diện Kitahara Group Vietnam, đã đưa ra nhiều kinh nghiệm thực tiễn từ mô hình chăm sóc tích hợp tại Nhật Bản, vốn được xây dựng trên nền tảng vận hành của hệ thống Kitahara trong lĩnh vực bệnh viện phục hồi chức năng và chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi. Ông đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển giao công nghệ và kỹ thuật, đồng thời mở ra các cơ hội đầu tư trong ngành y tế, qua đó góp phần nâng cao năng lực và thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam.

Theo bà Olivia Wood, Giám đốc Lotus Advisory Group Vietnam, Việt Nam dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư trong lĩnh vực an cư – dưỡng lão nhờ tiềm năng thị trường còn rất lớn. Tuy nhiên, bà cho rằng các doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố quan trọng, từ mức độ am hiểu thị trường địa phương, chất lượng dịch vụ, đến mô hình vận hành phù hợp và khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng của người cao tuổi…

“Việc nhận diện rõ thách thức và cơ hội sẽ giúp nhà đầu tư phát triển bền vững, và tạo ra giá trị lâu dài cho thị trường an cư – dưỡng lão tại Việt Nam”, bà Olivia Wood nhấn mạnh.