Chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp, trong khi đào tạo nguồn nhân lực là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia...

Ngày 3-4/6, Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam (VGA) & Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) phối hợp tổ chức Hội thảo chuyên đề: "Giải pháp công nghệ và mô hình triển khai phục vụ Nông nghiệp xanh - ESG - Net Zero - Chuyển đổi số & AI".

CHUYỂN ĐỔI XANH LÀ ĐIỀU KIỆN ĐỂ DOANH NGHIỆP TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN 

Chia sẻ về định hướng chiến lược chuyển đổi xanh, Net Zero và kinh tế tuần hoàn, ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) cho rằng hiện nay chuyển đổi xanh hiện đã trở thành yêu cầu sống còn đối với mỗi doanh nghiệp.

Theo ông Đông, nếu chuyển đổi số được xem là lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh thì chuyển đổi xanh đang dần trở thành điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh và tiếp cận thị trường.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn mức độ chuyển đổi số khác nhau, nhưng chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu.  Nếu không đáp ứng được các tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp có nguy cơ bị loại khỏi thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Đặng Huy Đông

Trên thế giới, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang được tiếp cận như một quá trình “chuyển đổi kép”, trong đó hai lĩnh vực bổ trợ lẫn nhau để tạo ra các giá trị kinh tế mới. Chuyển đổi số giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản trị và dữ liệu, trong khi chuyển đổi xanh góp phần giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam nhấn mạnh rằng chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay những cam kết mang tính định tính. Điều quan trọng là phải lượng hóa được kết quả bằng các chỉ số cụ thể về giảm phát thải carbon.

Theo đó, doanh nghiệp cần xác định rõ từng hoạt động, từng công đoạn trong chuỗi giá trị đã giảm được bao nhiêu phát thải khí nhà kính; chứng minh được hiệu quả của việc đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất hoặc ứng dụng các giải pháp quản trị tiên tiến.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thay thế các thiết bị tiêu tốn nhiều năng lượng bằng công nghệ tiết kiệm điện, ứng dụng giải pháp số trong quản lý sản xuất, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây đều là những bước đi cụ thể góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải.

Từ kinh nghiệm hoạt động của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam với hơn 100 doanh nghiệp thành viên và hàng trăm hội viên cá nhân, nhiều mô hình, sáng kiến và công nghệ đã được triển khai hiệu quả, giúp doanh nghiệp vừa giảm chi phí sản xuất, vừa nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

CHUẨN BỊ NGUỒN NHÂN LỰC CHO CÔNG CUỘC CHUYỂN ĐỔI XANH

Chia sẻ vấn đề này, NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội chỉ rõ: thế giới đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hai xu thế lớn là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. TS. Khánh khẳng định "đây không chỉ là động lực tăng trưởng mới mà còn là điều kiện để các quốc gia, doanh nghiệp thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững."

Tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành nhiều chiến lược, chương trình hành động và chính sách nhằm thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trên phạm vi cả nước.

Trong tiến trình này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi vừa đáp ứng nhu cầu nhân lực hiện tại, vừa chuẩn bị nguồn lao động có đủ năng lực làm việc trong nền kinh tế xanh tương lai.

NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh

Theo ông Khánh "trong quá trình chuyển đổi kép đầy thách thức, giáo dục nghề nghiệp không chỉ đào tạo ra nguồn nhân lực thuần thục về kỹ năng nghề mà còn là nơi phát huy, tiên phong ứng dụng công nghệ."

Nhận thức rõ trách nhiệm này, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đã đẩy mạnh đổi mới chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. Những năm gần đây, sinh viên ngành Công nghệ thông tin của trường đã tham gia nhiều dự án chuyển đổi số phục vụ cộng đồng, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã xây dựng nền tảng số, hệ thống quản lý dữ liệu và các giải pháp công nghệ.

Đáng chú ý, hơn 700 học viên cùng 43 giảng viên đã tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến chuyển đổi số và công nghệ xanh. Nhà trường cũng là cơ sở giáo dục nghề nghiệp đầu tiên mạnh dạn xây dựng đề án thực hiện Trường ESG - Net Zero giai đoạn 2026-2030.

Trường cũng đã thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG Agritech, không chỉ là nơi nghiên cứu, trình diễn các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, năng lượng tái tạo, mà còn là đầu mối cung cấp các giải pháp kiểm kê khí nhà kính, xây dựng hệ thống báo cáo và tư vấn ESG cho các doanh nghiệp, hợp tác xã ở Hà Nội.

Ông Khánh cho biết, trường cũng đang nỗ lực triển khai mô hình ESG - Net Zero, hướng tới mục tiêu giảm 50% phát thải vào năm 2028, đạt trung hòa carbon vào năm 2030. Đây chính là cam kết của nhà trường với tương lai phát triển bền vững của Thủ đô.

"Chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm đối với môi trường mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường, tiếp cận nguồn tài chính xanh và tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp cũng như người dân". Nhấn mạnh điều này, ông Khánh mong muốn các cơ quan hữu quan sẽ nghiên cứu ban hành bộ tiêu chí ESG dành riêng cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, từ đó nhân rộng mạng lưới trường học phát thải thấp trên toàn quốc. Ông cũng hy vọng thông qua hội thảo sẽ chạm đến nhận thức và chuyển hóa thành hành động xanh của mọi người.