Cơ quan chuyên môn đang đề xuất sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Theo đó, bổ sung các yêu cầu an toàn cho hạ tầng xe điện như tách khu sạc, bố trí khoang cháy riêng, hoàn thiện hệ thống phòng cháy chữa cháy và điện, nhằm giảm nguy cơ cháy nổ…

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với Hồ sơ Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Theo đó, trong báo cáo tổng kết việc thi hành quy chuẩn, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã phối hợp với Viện Khoa học công nghệ xây dựng cùng đơn vị liên quan tổng kết việc thi hành QCVN 04:2021/BXD và rà soát, xây dựng nội dung sửa đổi.

Qua đánh giá của các đơn vị, kể từ khi ban hành, quy chuẩn đã góp phần nâng cao mức độ an toàn cho công trình nhà ở, đặc biệt là nhà chung cư và chung cư hỗn hợp, giúp đồng bộ hóa hoạt động thiết kế và quản lý chất lượng xây dựng. Tuy nhiên, trước xu hướng phát triển phương tiện giao thông điện, một số khoảng trống pháp lý bắt đầu bộc lộ.

Cụ thể, quy chuẩn hiện tại chưa bao hàm đầy đủ quy định về khu vực sạc, trạm sạc, trạm đổi pin cho xe điện, khiến chủ đầu tư và ban quản lý lúng túng trong thiết lập hệ thống hoặc áp dụng tiêu chuẩn một cách tự phát. Bên cạnh đó, pin xe điện có tính chất cháy nổ phức tạp, việc thiếu quy định ngăn chia khoang cháy cho khu vực sạc, thiếu yêu cầu về hệ thống báo cháy - chữa cháy tự động chuyên dụng, hay chưa kiểm soát vị trí lưu trữ lượng pin lớn tại trạm đổi pin đang tạo ra nguy cơ mất an toàn cho người dân chung cư.

Ngoài ra, bất cập trong vận hành hệ thống điện cũng bộc lộ khi tích hợp trạm sạc công suất lớn vào chung cư nhưng thiếu quy định bắt buộc phải có hệ thống điện độc lập và tính năng ngắt điện khẩn cấp, làm tiềm ẩn nguy cơ quá tải và cháy nổ dây chuyền.

Trước thực tế này, Viện Khoa học công nghệ xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, ban hành Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD.

Trong đó, tập trung bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn đối với hạ tầng xe điện. Theo đề xuất, đối với khu vực để xe điện, phải tách biệt khu vực sạc xe điện với xe động cơ đốt trong, đồng thời, tách ôtô điện và xe hai bánh điện. Khoảng cách tối thiểu giữa các khu vực để xe là 2m; trường hợp không đảm bảo khoảng cách cần sử dụng tường hoặc vách ngăn đặc bằng vật liệu không cháy có chiều cao tối thiểu 2m. Diện tích khu vực để xe điện được tính chung vào tổng diện tích chỗ để xe của nhà chung cư.

Đối với khu vực sạc xe điện, yêu cầu bố trí khu vực sạc thành khoang cháy riêng, có hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động, giám sát liên tục truyền tín hiệu về phòng trực 24/24 giờ. Khu vực này cần phân chia thành nhiều phân vùng riêng biệt, mỗi phân vùng không quá 20 chỗ sạc cho ôtô điện, hoặc 150 chỗ sạc cho mô tô điện, xe gắn máy điện, xe đạp điện. Khu vực sạc xe điện bố trí theo thứ tự ưu tiên là ngoài trời, trên mặt đất, trong nhà chung cư. Diện tích khu vực để sạc xe điện được tính chung vào tổng diện tích chỗ để xe của nhà chung cư.

Đáng chú ý, đối với khu vực đổi pin, đề xuất quy định không bố trí bên trong nhà chung cư do tính rủi ro cháy nổ cao. Cần duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu với khu vực tập trung đông người và công trình lân cận.

Về an toàn điện và thiết bị, hệ thống cấp điện cho trạm sạc/đổi pin phải tách biệt với các phụ tải khác, có chức năng tự động ngắt điện khi xảy ra sự cố và có công tắc ngắt khẩn cấp. Các thiết bị như trụ sạc, tủ đổi pin phải được kiểm định chứng nhận chất lượng.

Ngoài tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn đối với hạ tầng, quy định về quản lý, vận hành và lộ trình chuyển tiếp cũng được đề xuất hoàn thiện. Cụ thể, không được sạc xe điện tại hành lang, sảnh, đường thoát nạn; không mang xe điện, pin vào thang máy hoặc lên căn hộ.

Đối với chung cư xây mới, khu vực để xe điện bố trí theo lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh của địa phương để bảo đảm phù hợp tình hình thực tế của địa phương.

Đối với chung cư hiện hữu, việc bố trí khu vực sạc tùy thuộc vào điều kiện không gian, công suất trạm biến áp và năng lực hệ thống phòng cháy chữa cháy thực tế. Còn các chung cư hiện hữu đã bố trí khu vực sạc xe điện, để xe điện, khu vực đổi pin thì có quy định chuyển tiếp, tối đa 6 tháng để cải tạo theo Quy chuẩn.

Theo Viện Khoa học công nghệ xây dựng, việc ban hành Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD không chỉ bổ sung yếu tố kỹ thuật mà là giải pháp quản lý nhà nước cấp thiết, nhằm kiến tạo môi trường sống an toàn, lấp đầy khoảng trống pháp lý và thúc đẩy phát triển giao thông đô thị xanh bền vững.