Theo Cục Hải quan, sau 6 tháng triển khai Đề án, tỷ lệ tờ khai luồng xanh đã tăng lên khoảng 70%, trong khi tỷ lệ luồng vàng và luồng đỏ giảm còn 30%, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro…

Cục Hải quan cho biết, cùng với đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền trong giai đoạn 2025–2026, đơn vị này đã ban hành Đề án “Giảm tỷ lệ kiểm tra trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu” tại Quyết định số 779/QĐ-CHQ ngày 25/6/2025

Theo đó, Đề án này được triển khai toàn ngành bắt đầu từ tháng 7/2025, hướng tới xây dựng nền hải quan hiện đại, thông minh, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Đề án được đánh giá phù hợp với xu thế quản lý hiện đại khi đẩy mạnh áp dụng quản lý rủi ro, chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, tăng cường phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ số, qua đó tập trung nguồn lực kiểm soát vào những doanh nghiệp, lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao.

Ban Quản lý rủi ro (Cục Hải quan) cho biết vào thời điểm trước khi triển khai Đề án, toàn ngành đã xử lý hơn 7,77 triệu tờ khai, trong đó tỷ lệ luồng xanh đạt 65,14% với hơn 5 triệu tờ khai.

Trong khi đó, tờ khai luồng vàng chiếm 31,9% với hơn 2,48 triệu tờ  và tờ khai luồng đỏ ở mức 2,96% với hơn 230 nghìn tờ.

Mục tiêu trọng tâm của Đề án là giảm tỷ lệ kiểm tra đối với tờ khai luồng vàng và luồng đỏ trong thông quan trên cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Để đạt được mục tiêu này, ngành Hải quan triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp chính:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách thông qua việc rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật và quy trình nghiệp vụ theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế. Đồng thời kiến nghị các bộ, ngành quản lý chuyên ngành điều chỉnh các văn bản quản lý chuyên ngành còn tồn tại vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai

Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống Hải quan số, Hải quan thông minh với việc tích hợp dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), số hóa chứng từ trong hồ sơ hải quan, phục vụ kiểm tra tự động và phân tích, đánh giá rủi ro chính xác hơn.

Thứ ba, nâng cao chất lượng quản lý rủi ro thông qua xây dựng cơ sở dữ liệu rủi ro toàn diện, cập nhật thường xuyên các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp và hàng hóa; tăng cường phân cấp áp dụng tiêu chí tới các Chi cục Hải quan khu vực nhằm nâng cao tính chủ động trong kiểm soát rủi ro tại địa bàn.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực bằng việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ về quản lý rủi ro hiện đại, ứng dụng công nghệ và nghiệp vụ chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu của Hải quan số.

Theo Cục Hải quan, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tạo thuận lợi thương mại, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí cho doanh nghiệp được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Trên tinh thần đó, trong thời gian tới, khi các nội dung của Đề án được triển khai đồng bộ, tỷ lệ kiểm tra hải quan được kỳ vọng sẽ tiếp tục giảm, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, phù hợp với tinh thần về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.