Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba ngày 7/9 tuyên bố sẽ từ chức, trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ tư thế giới đương đầu với sức ép thuế quan từ Mỹ và sự bất đồng gia tăng trong nội bộ Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền...

“Tôi đã đi đến quyết định khó khăn là từ chức”, hãng tin CNBC dẫn lời ông Ishiba tại một cuộc họp báo. Ông nói thêm rằng “mong muốn mạnh mẽ” của ông vào lúc này là các thành viên LPD vượt qua được “sự chia rẽ đầy khó khăn” trong nội bộ đảng.

Vị trí thủ tướng của ông Ishiba đã có dấu hiệu lung lay kể từ khi LDP thất bại trong cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản vào tháng 10 năm ngoái và tiếp đến là cuộc bầu cử Thượng viện vào tháng 7 năm nay.

Phát biểu tại cuộc họp báo trên, ông Ishiba gọi thuế quan của Mỹ là một “cuộc khủng hoảng quốc gia” đối với Nhật Bản. Tuy nhiên, ông bày tỏ tin tưởng rằng cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Nhật đã đạt được một “cột mốc quan trọng” sau khi ông nghe báo cáo từ nhà đàm phán thương mại cấp cao nhất của Nhật Bản, ông Ryosei Akazawa, vào hôm thứ Bảy về việc Mỹ đã chính thức hạ thuế quan cho Nhật.

“Bây giờ, đàm phán về thuế quan với Mỹ đã đi đến kết quả, tôi tin rằng đã đến lúc tôi có thể đi đến quyết định từ chức và mở đường cho người kế nhiệm”, ông Ishiba nói, và kêu gọi LDP tổ chức một cuộc bỏ phiếu khẩn cấp để bầu thủ lĩnh.

Nhật Bản đã ở trong tình trạng bất định về chính trị kể từ khi LDP để mất đa số ghế ở Hạ viện trong cuộc bầu cử sớm vào tháng 10/2024. Cuộc bầu cử đó đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2009 LDP không giữ được đa số ở Hạ viện. Áp lực đối với LDP càng tăng lên sau khi liên minh cầm quyền để quyền kiểm soát Thượng viện vào tháng 7 năm nay.

Sau nhiều cố gắng, Nhật Bản đã đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ, trong đó Nhật cam kết rót 550 tỷ USD vốn đầu tư vào Mỹ và Mỹ hạ thuế quan đối ứng về mức 15% cho Nhật Bản từ 25% ban đầu. Hôm thứ Năm vừa rồi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh điều hành quy định thuế quan 15% đối với hầu hết hàng hóa từ Nhật, bao gồm ô tô.

Tuy nhiên, vào ngày Chủ nhật, nhà đàm phán Akazawa nói rằng thỏa thuận thương mại Nhật - Mỹ vẫn chưa hoàn thiện vì Mỹ vẫn chưa ban hành sắc lệnh về thuế quan đối với các mặt hàng dược phẩm và bán dẫn từ Nhật - theo hãng tin Reuters.

Ông Ishiba sẽ tiếp tục là thủ lĩnh LDP và Thủ tướng Nhật Bản cho tới khi một thủ lĩnh mới được bầu ra. Ông gia nhập danh sách dài những thủ tướng Nhật chỉ tại vị trong thời gian khoảng 1 năm.

Theo tiết lộ của các nguồn thạo tin với tờ báo Financial Times, ứng cử viên cho ghế thủ lĩnh LDP có thể bao gồm ông Sanae Takaichi, người đã thua ông Ishiba trong cuộc đua giành cương vị này vào năm ngoái, và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Shinjiro Koizumi.

LPD đã lãnh đạo Nhật Bản gần như liên tục từ năm 1955, nhưng đang đối mặt ngày càng nhiều thách thức do sự thiếu bất đồng trong nội bộ đảng trước những vấn đề nan giải của đất nước như lạm phát và dân số giảm, cũng như môi trường địa chính trị toàn cầu căng thẳng.