Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào nhịp điều chỉnh khi mặt bằng giá nhiều cổ phiếu giảm sâu, dù VN-Index vẫn duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh định giá đã chiết khấu mạnh và triển vọng trung - dài hạn tích cực, cổ phiếu chứng khoán đang được đánh giá là một trong những điểm sáng đáng chú ý.

PHẦN LỚN THỊ TRƯỜNG ĐÃ CHIẾT KHẤU SÂU

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ trong quý 2 và quý 3, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào nhịp điều chỉnh rõ nét từ đầu quý 4 đến nay. Mặc dù VN-Index vẫn đang duy trì quanh vùng 1.600 - 1.700 điểm và có lúc tiến sát kỷ lục từng ghi nhận vào ngày 16/10, nhưng phần lớn cổ phiếu vẫn giảm sâu.

Lực kéo chính lại đến từ nhóm Vingroup, chiếm hơn 70% mức tăng của VN-Index từ đầu năm đến nay, trong khi nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận mức giảm 20 - 30% so với đỉnh. Điều này dẫn đến thực tế là không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái thua lỗ, mặc dù xét trên tổng thể, chỉ số VN-Index vẫn duy trì mức tăng đáng kể so với đầu năm.

Trong báo cáo phân tích mới đây, Chứng khoán MB (MBS) cho biết nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, chỉ số VN-Index thực tế chỉ ở vùng gần 1.370 điểm. Theo dữ liệu từ Bloomberg, P/E dự phóng của thị trường đang khoảng hơn 14,35 lần, còn nếu VN-Index về vùng 1.370 điểm (loạt trừ Vingroup) thì P/E dự phóng chỉ còn gần 11,88 lần - thấp hơn so với trung bình 10 năm (14 lần).

“Khi mức tăng dồn vào một vài cổ phiếu lớn, thì nhiều cổ phiếu đang ở mức định giá rất thấp!”, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch Chứng khoán SSI, nhận định trên trang cá nhân.

Đáng nói hơn, mức chiết khấu của phần nhiều cổ phiếu không đến từ kinh tế vĩ mô suy yếu, lợi nhuận sụt giảm, mà chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý và dòng tiền. Năm 2025, dự kiến GDP Việt Nam tăng trưởng trên 8% và sang năm 2026, Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Lợi nhuận doanh nghiệp cũng tiếp tục được dự báo tăng trưởng hai con số. Đồng thời, khối ngoại được kỳ vọng sẽ trở lại mạnh mẽ khi cổ phiếu Việt Nam chính thức được đưa vào các rổ chỉ số thị trường mới nổi sau nâng hạng.

Trong báo cáo phân tích mới đây, Chứng khoán Mirae Asset dự báo rằng VN-Index tích lũy tại vùng cân bằng quanh mức 1.640 - 1.680 điểm trong kịch bản cơ sở, với kỳ vọng sẽ có dòng tiền tham gia vào những ngành/cổ phiếu đã được chiết khấu về vùng định giá hấp dẫn.

Về trung và dài hạn, các chuyên viên phân tích nêu ra những yếu tố tích cực như tăng trưởng kinh tế được duy trì ổn định, với động lực từ đầu tư công và tiêu dùng, các giải pháp nâng hạng thị trường mới nổi của MSCI vào năm 2030 cũng như việc đẩy nhanh các cơ chế pháp lý, hạ tầng và làn sóng IPO sôi động.

Đồng quan điểm, MBS cho rằng thị trường điều chỉnh trong bối cảnh không có thông tin bất lợi và diễn ra trong thời gian ngắn do vậy cung cầu cũng sẽ sớm cân bằng trở lại, đặc biệt là ở một số nhóm cổ phiếu như chứng khoán, ngân hàng, bất động sản … đã bị thủng nền cũng sẽ có nhịp hồi kỹ thuật.

CỔ PHIẾU CHỨNG KHOÁN - LỰA CHỌN HẤP DẪN

Trong bức tranh thị trường đang chiết khấu diện rộng, cổ phiếu chứng khoán nổi lên như một trong những nhóm ngành chịu áp lực mạnh nhất về giá. So với mốc 16/10, khi VN-Index chạm đỉnh, nhiều cổ phiếu chứng khoán đã giảm từ 20 - 40%. Nhưng đồng thời, cổ phiếu chứng khoán cũng là nhóm ngành rất nhạy cảm với chu kỳ hồi phục của thị trường, mở ra cơ hội hấp dẫn với nhà đầu tư.

Kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán phụ thuộc lớn vào thị trường, đặc biệt là thanh khoản và số lượng nhà đầu tư. Khi giá cổ phiếu, thanh khoản suy giảm, kết quả các mảng kinh doanh như tự doanh, môi giới, cho vay ký quỹ (margin) đều chịu tác động rõ rệt. Do đó, cổ phiếu chứng khoán thường chịu áp lực điều chỉnh mạnh ngay khi thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn điều chỉnh.

Nhưng ở chiều ngược lại, khi thanh khoản cải thiện và dòng tiền trở lại, lợi nhuận các công ty chứng khoán cũng có xu hướng cải thiện nhanh chóng, kéo theo xu hướng tăng của giá cổ phiếu. Trong sóng tăng năm nay, cổ phiếu chứng khoán từng là một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy thị trường nhờ kỳ vọng kết quả kinh doanh và nâng hạng.

Hiện nay, nhiều cổ phiếu chứng khoán đang giao dịch quanh với mức P/B và P/E tương đương, hoặc thậm chí thấp hơn so với thời điểm cuối tháng 6 – ngay dưới chân sóng tăng của nhóm cổ phiếu này. Trong khi đó, trong quý 3, tổng lợi nhuận các công ty chứng khoán đạt gần 19.000 tỷ đồng, tăng đột biến 167% so với cùng kỳ, đồng thời, năng lực, quy mô của các doanh nghiệp cũng liên tục được củng cố thông qua hàng loạt đợt tăng vốn.

Quan trọng hơn, triển vọng trung hạn và dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn hết sức tích cực. Với hàng loạt cải cách về thị trường, Chứng khoán SSI kỳ vọng Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF. Đồng thời, các chuyên viên phân tích của SSI nâng mục tiêu VN-Index trong năm 2026 lên 1.920 điểm - cao hơn khoảng 15% so với hiện tại.

Khi thị trường sôi động trở lại và thanh khoản cải thiện rõ rệt, triển vọng kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán sẽ được cải thiện đáng kể. Trong bối cảnh định giá của nhóm cổ phiếu này đã bị chiết khấu sâu so với mặt bằng lịch sử, đây được xem là nhóm ngành đáng chú ý cho nhà đầu tư trong trung và dài hạn.

Bên cạnh các cổ phiếu chứng khoán đã niêm yết lâu năm, một số doanh nghiệp mới IPO và lên sàn trong năm nay cũng có thể là lựa chọn hấp dẫn cho nhà đầu tư. Đây là những doanh nghiệp với tiềm lực tài chính vững chắc và chiến lược tăng trưởng mạnh mẽ. Trong số đó, VPX – cổ phiếu của CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS) – nổi bật nhờ khả năng tiếp cận hệ sinh thái hơn 30 triệu khách hàng của ngân hàng mẹ, nền tảng vốn vững chắc, công nghệ hiện đại.

Ngày 12/11, VPBankS hoàn tất thương vụ IPO, huy động gần 12.713 tỷ đồng, đưa vốn chủ sở hữu lên gần 33.000 tỷ đồng, cao thứ hai ngành chứng khoán. Sau đó chưa đầy 30 ngày, VPBankS đã đưa 1,875 tỷ cổ phiếu VPX chính thức niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HoSE).