Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp...

Quy trình vừa được sửa đổi, bổ sung nhấn mạnh việc giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải dựa trên sổ bảo hiểm xã hội thể hiện quá trình đóng, đồng bộ với cơ sở dữ liệu thu quản lý tập trung thống nhất toàn quốc.

Khi hồ sơ, giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu cơ quan Bảo hiểm xã hội, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành (hộ tịch điện tử, giám định y khoa…), thì không yêu cầu tổ chức, cá nhân nộp lại hồ sơ.

Bộ phận Tiếp nhận - Trả kết quả và Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội phải khai thác, kiểm tra dữ liệu điện tử trước khi giải quyết. Trường hợp không khai thác được mới yêu cầu bổ sung, đồng thời hướng dẫn cá nhân, tổ chức liên hệ cơ quan có thẩm quyền cập nhật dữ liệu.

Việc lập danh sách chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật, của Quyết định này và các văn bản hướng dẫn liên quan của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Việc chi trả phải đảm bảo đúng người - đúng thời gian - đúng số tiền trong danh sách chi trả.

Đối với người lao động thuộc đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ số tiền phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, việc giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội thực hiện theo đúng quy định tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Trường hợp chưa có dữ liệu thu trên hệ thống, hoặc dữ liệu thu trên hệ thống và thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội không thống nhất, hoặc quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp chưa được xác nhận đầy đủ trên sổ bảo hiểm xã hội; hoặc trường hợp đề nghị điều chỉnh, hủy, chấm dứt hưởng, hưởng tiếp, nhưng dữ liệu thu chưa được điều chỉnh, thì chuyển lại Phòng/Bộ phận Quản lý Thu (theo mẫu), hoặc phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội nơi thu để điều chỉnh, xác nhận lại dữ liệu.

Sau khi giải quyết các chế độ như hưu trí, tử tuất, bảo hiểm xã hội một lần, trợ cấp hằng tháng hoặc lập danh sách chi trả bảo hiểm thất nghiệp, hệ thống sẽ tự động khóa quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp tương ứng.

Đối với trường hợp thu, giải quyết, chi trả không đúng quy trình nghiệp vụ dẫn tới hưởng không đúng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; không đúng người, đơn vị, cơ sở đào tạo nghề nghiệp thụ hưởng, hoặc cao hơn mức quy định do lỗi của cơ quan Bảo hiểm xã hội, thì số tiền chi trả sai phải được thu hồi đầy đủ.

Nguyên tắc là sai sót ở khâu nghiệp vụ nào thì bộ phận, và cá nhân thực hiện nghiệp vụ ở khâu đó có trách nhiệm đôn đốc người hưởng, đơn vị, cơ sở đào tạo nghề nghiệp nộp lại số tiền phải thu hồi.

Trường hợp không thu hồi được số tiền đã chi trả, thì bộ phận, cá nhân có liên quan để xảy ra sai sót có trách nhiệm bồi hoàn đầy đủ số tiền không thu hồi được theo quy định của pháp luật.

Trường hợp xét duyệt chế độ bảo hiểm xã hội ít hơn mức quy định, dẫn đến chi không đúng thì phải điều chỉnh lại để chi trả bổ sung cho người hưởng.

Danh mục hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất, trợ cấp hằng tháng, bảo hiểm xã hội một lần… cũng được quy định chi tiết. Trong đó, rất nhiều giấy tờ (giấy chứng tử, giấy khai sinh, biên bản giám định y khoa, giấy ra viện…) được thay thế bằng dữ liệu liên thông, chia sẻ.