“Không, chúng tôi có thể làm bất kỳ điều gì chúng tôi muốn. Chúng tôi có thể gia hạn, chúng tôi có thể rút ngắn thời hạn”...

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/6 có ý nói rằng ông có thể sẽ không cứng nhắc với thời hạn vào đầu tháng 7 của việc áp trở lại thuế suất cao của thuế quan đối ứng. Đây là một dấu hiệu cho thấy ông có thể “linh hoạt” với kế hoạch thuế quan với thuế suất lên tới 50% này.

“Không, chúng tôi có thể làm bất kỳ điều gì chúng tôi muốn. Chúng tôi có thể gia hạn, chúng tôi có thể rút ngắn thời hạn”, hãng tin CNBC dẫn lời ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng khi được hỏi liệu thời hạn thuế quan có phải là cố định hay không.

Câu hỏi mà vị nhà báo đặt ra cụ thể là về ngày 9/7 - hạn chót để Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đàm phán một thỏa thuận thương mại, và nếu không có thỏa thuận, thuế quan 50% mà ông Trump áp lên hàng hóa nhập khẩu từ EU vào Mỹ chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, câu trả lời của ông Trump có vẻ như nói về ngày 8/7 - ngày kết thúc thời hạn 90 ngày tạm hoãn thuế quan đối ứng, đồng nghĩa thuế suất dao động từ 11-50% sẽ được áp trở lại với nhiều quốc gia thay cho mức thuế cơ sở 10% trong thời gian tạm hoãn để đàm phán thương mại.

Tuy ông Trump đưa ra tín hiệu linh hoạt, nhưng sắc lệnh thuế quan đối ứng mà ông ký vào hôm 9/4 sẽ không thể linh hoạt trừ phi được cập nhật một cách chính thức. Sắc lệnh đó quy định mức thuế 10% chỉ được áp dụng trong đúng 3 tháng, và khoảng thời gian đó, thuế suất cao hơn của thuế đối ứng sẽ được áp trở lại.

Như vậy, nếu ông Trump không điều chỉnh sắc lệnh ngày 9/4, mức thuế quan cao sẽ quay trở lại sau 11 ngày nữa, có thể tác động mạnh mẽ đến nhiều đối tác thương mại của Mỹ và lặp lại tình trạng chao đảo trên thị trường tài chính và nền kinh tế toàn cầu như khi ông Trump mới công bố thuế đối ứng hôm 2/4.

Hồi tháng 4, Nhà Trắng phát tín hiệu sẽ đạt thỏa thuận thương mại với hàng chục quốc gia trong thời gian 3 tháng tạm hoán thuế đối ứng. Nhưng trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy 2 tuần nữa là hết thời hạn tạm hoãn, Mỹ mới chỉ đạt thỏa thuận với Trung Quốc và Anh.

Chưa kể, hai thỏa thuận này giống như những thỏa thuận khung hơn là thỏa thuận chi tiết cuối cùng. Ngày thứ Sáu, Bộ Thương mại Trung Quốc nói nước này và Mỹ đã xác nhận các chi tiết của thỏa thuận khung mà hai bên đã nhất trí trong vòng đàm phán ở London hồi đầu tháng này.

“Chúng tôi đã đạt thỏa thuận với khoảng 4-5 nước, nhưng có khoảng 200 nước tất cả”, ông Trump nói hôm thứ Sáu. “Bởi vậy, tại một thời điểm nào đó, có thể trong một tuần rưỡi tới đây, chúng tôi sẽ gửi thư tới nhiều nước để thông báo với họ về mức thuế họ phải trả nếu muốn làm ăn với Mỹ. Việc này sẽ được làm rất nhanh thôi”, ông Trump nói.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Howard Lutnick trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Bloomberg hôm thứ Năm nói rằng Mỹ và Trung Quốc đã hoàn tất một thỏa thuận thương mại khung với Trung Quốc. Ông Lutnick nói thêm rằng Mỹ dự kiến sẽ đạt thỏa thuận thương mại với 10 nước đối tác lớn trong thời gian sớm.

Ngày thứ Sáu, trong một cuộc trao đổi với kênh Fox Business, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent nói Mỹ dự kiến trong thời gian tới ngày 1/9 sẽ hoàn tất thỏa thuận thương mại với 18 đối tác lớn ngoài Trung Quốc.

Mấy ngày gần đây, một số quan chức cấp cao của chính quyền ông Trump đã phát tín hiệu rằng các thời hạn thuế quan trong tháng 7 có thể linh hoạt.

“Có lẽ thời hạn đó sẽ được gia hạn, nhưng đó sẽ là quyết định của Tổng thống”, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói hôm thứ Năm.

Hồi cuối tháng 5, một tòa án liên bang Mỹ đã bác bỏ thuế quan đối ứng, nói rằng đạo luật mà ông Trump viện dẫn để áp thuế quan này không hề trao quyền lực như vậy cho tổng thống. Tuy nhiên, một tòa phúc thẩm sau đó đã tạm dừng phán quyết trên sau khi nhận được đơn kháng cáo từ Chính phủ Mỹ.