Trong giai đoạn 2005-2025, các doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư tổng cộng hơn 1,5 nghìn tỷ USD ra nước ngoài. Đáng chú ý, hơn một nửa số vốn này - tương đương 806,8 tỷ USD - tập trung vào chỉ 10 quốc gia...

Khi Trung Quốc vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, vai trò của nước này trên thị trường toàn cầu cũng thay đổi. Nếu trước đây Trung Quốc chủ yếu là điểm đến của dòng vốn quốc tế, thì trong vài thập kỷ gần đây, nước này trở thành một nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài ngày càng lớn.

Đồ họa thông tin dưới đây khái quát hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc trong giai đoạn năm 2005-2025, đồng thời cho thấy dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của nước này được phân bổ như thế nào giữa các quốc gia.

Dữ liệu sử dụng trong đồ họa được lấy từ công cụ theo dõi đầu tư toàn cầu của Trung Quốc China Global Investment Tracker (CGIT), bộ cơ sở dữ liệu do Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) và Heritage Foundation phối hợp xây dựng. Dữ liệu chỉ bao gồm các thương vụ và dự án đầu tư có giá trị từ 100 triệu USD trở lên.

Trong giai đoạn 2005-2025, các doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư tổng cộng hơn 1,5 nghìn tỷ USD ra nước ngoài. Đáng chú ý, hơn một nửa số vốn này - tương đương 806,8 tỷ USD - tập trung vào chỉ 10 quốc gia.

Mỹ là quốc gia thu hút nhiều vốn đầu tư từ Trung Quốc nhất trong giai đoạn này, với tổng giá trị 204,14 tỷ USD. Thương vụ đáng chú ý nhất là tập đoàn Shuanghui mua lại Smithfield Foods - nhà sản xuất thịt lợn lớn nhất thế giới của Mỹ - với giá 7,1 tỷ USD vào năm 2013.

Tại Mỹ, các thương vụ đầu tư và mua lại lớn của nước ngoài phải được Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) phê duyệt. Những năm gần đây, cơ quan này ngày càng thận trọng hơn với dòng vốn Trung Quốc, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung có xu hướng căng thẳng.

Dù vậy, năm 2025, dòng vốn từ Trung Quốc vào Mỹ vẫn đạt hơn 3,79 tỷ USD. Điều này cho thấy rằng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, quan hệ kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa tách rời hoàn toàn.

Sau Mỹ, phần lớn điểm đến nhận vốn đầu tư nhiều nhất từ Trung Quốc là các nền kinh tế phát triển ở phương Tây. Australia dẫn đầu nhóm này với 108,1 tỷ USD, tiếp theo là Anh với 106,6 tỷ USD, Thụy Sỹ với 62,9 tỷ USD, Canada với 57,3 tỷ USD, Đức với 56,3 tỷ USD và Pháp với 37,1 tỷ USD.

Brazil và Indonesia là hai ngoại lệ đáng chú ý trong top 10 điểm đến nhận vốn đầu tư từ Trung Quốc. Hai nước này lần lượt thu hút 78,9 tỷ USD và 49,4 tỷ USD trong 20 năm. Điểm chung là cả hai đều gắn với BRICS+, tức khuôn khổ hợp tác mở rộng của nhóm BRICS mà Trung Quốc là một thành viên. Brazil là một thành viên sáng lập của BRICS, còn Indonesia trở thành thành viên của khối từ đầu năm 2025.

Riêng trong năm 2025, Brazil thu hút FDI từ Trung Quốc nhiều nhất với 7,31 tỷ USD từ các doanh nghiệp lớn như tập đoàn lưới điện State Grid và tập đoàn xây dựng China Communications Construction.

Trong khi đó, Singapore - quốc đảo có dân số chỉ hơn 6 triệu người - đã thu hút hơn 46 tỷ USD vốn đầu tư từ Trung Quốc trong hơn hai thập kỷ qua. Con số này gần tương đương Indonesia, quốc gia đông dân thứ tư thế giới, cho thấy những nền kinh tế phát triển và đa dạng hóa tốt vẫn có sức hút lớn đối với dòng vốn Trung Quốc.

Ấn Độ lại là một trường hợp đáng chú ý khác. Dù là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới và cũng có vị thế quan trọng trong BRICS+, nước này chỉ thu hút 17,3 tỷ USD vốn đầu tư từ Trung Quốc trong cả giai đoạn. Một trong những nguyên nhân là căng thẳng ngoại giao và kinh tế kéo dài giữa hai nước.

Khác với Đức, Nhật Bản hay Mỹ, hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc chủ yếu do các doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, hạ tầng và logistics. Trong đó, điển hình là tập đoàn lưới điện State Grid - doanh nghiệp có doanh thu lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Walmart và Amazon. Kể từ năm 2005, tập đoàn này đã đầu tư hơn 33 tỷ USD ra nước ngoài, với các khoản rót vốn lớn tập trung tại Australia, Brazil, Chile, Italy, Nga và Philippines.

Ngoài State Grid, các tập đoàn năng lượng nhà nước khác như Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) và China Three Gorges cũng đã đầu tư hàng chục tỷ USD ra nước ngoài trong vài thập kỷ qua.