Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đang đe dọa nguồn cung năng lượng cho châu Á, nhu cầu dầu của Trung Quốc có thể đạt đỉnh sớm hơn đáng kể so với các dự báo hiện nay...

Nhận định này được ông Zhen Wang, Chủ tịch Viện Kinh tế Năng lượng thuộc Tập đoàn Dầu khí Ngoài khơi Quốc gia Trung Quốc (CNOOC), đưa ra tại một hội nghị ở Mỹ vào thứ Tư (25/3).

Hiện nay, nhu cầu dầu của Trung Quốc - nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới - được dự báo sẽ đạt đỉnh vào khoảng năm 2030 và sau đó đi xuống. Tuy nhiên, ông Wang cho rằng nhu cầu này có thể đạt đỉnh "gần như ngay trong năm nay" do Trung Quốc đang tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo.

Theo số liệu của Chính phủ Trung Quốc, năng lượng tái tạo hiện đã chiếm hơn một nửa tổng công suất phát điện của nước này.

Ông Wang đưa ra nhận định trên tại hội nghị năng lượng CERAWeek do công ty S&P Global tổ chức ở Houston, Mỹ. Theo ông, cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan tới Iran, yếu tố đã khiến giá dầu tăng mạnh, một lần nữa cho thấy rủi ro khi phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung từ Trung Đông và các tuyến vận chuyển chiến lược ở khu vực này.

Theo ông Wang, dù Trung Quốc - quốc gia đóng góp khoảng 60% mức tăng nhu cầu dầu toàn cầu trong thập kỷ qua - vẫn là nước nhập khẩu dầu và khí đốt lớn, các chính sách thúc đẩy năng lượng tái tạo đã giúp nước này có thêm dư địa ứng phó với các cú sốc nguồn cung và củng cố an ninh năng lượng.

“Cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan tới Iran thậm chí có thể thúc đẩy xu hướng này diễn ra nhanh hơn”, ông nhận định.

Đồng quan điểm với ông Wang, ông Cheng Yao Peng, Trưởng bộ phận nghiên cứu điện và năng lượng tái tạo của S&P Global Energy, cho rằng nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị tê liệt trong thời gian dài, nhu cầu dầu của Trung Quốc trong năm 2026 có thể chịu áp lực tăng chậm lại.

"Kịch bản này cũng có thể khiến tổng nhu cầu dầu của Trung Quốc đạt đỉnh sớm hơn dự kiến”, ông Peng nhận định với tờ báo Nikkei Asia.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu dầu toàn cầu sẽ tiếp tục tăng tới năm 2050. Tuy nhiên, tại Trung Quốc - nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới - nhu cầu đang có dấu hiệu suy giảm.

Xu hướng này một phần đến từ việc Trung Quốc dịch chuyển nhanh sang xe điện, đồng thời nền kinh tế đối mặt nhiều khó khăn hơn, buộc các nhà hoạch định chính sách hạ mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm nay xuống khoảng 4,5%-5%.

Bên cạnh việc thúc đẩy xe điện, Trung Quốc cũng đẩy nhanh việc đưa xe tải chạy khí tự nhiên vào sử dụng, đồng thời tăng tốc triển khai các trang trại điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, năm ngoái nước này đã bổ sung 430 gigawatt công suất điện gió và điện mặt trời mới, đưa tổng công suất năng lượng tái tạo lắp đặt lên hơn 1.800 gigawatt. Đây cũng là lần đầu tiên tổng công suất năng lượng tái tạo của Trung Quốc vượt công suất điện than.

Trong kế hoạch kinh tế 5 năm mới nhất công bố hồi tháng 3, Chính phủ Trung Quốc không đặt ra mức trần đối với tổng phát thải carbon hay giới hạn mức tiêu thụ than. Dù vậy, kế hoạch này vẫn nhấn mạnh vai trò của năng lượng sạch, không chỉ đối với mục tiêu giảm phát thải mà còn với tăng trưởng kinh tế.