Trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, người lao động Việt Nam không chỉ nhanh chóng làm chủ trí tuệ nhân tạo (AI) mà còn đặt ra những tiêu chuẩn mới về phúc lợi và sự cân bằng. Báo cáo mới nhất từ PwC cho thấy một bức tranh vừa đầy triển vọng, vừa không ít trăn trở của lực lượng lao động trước thềm tương lai...

Ngày 6/2/2026, PwC Việt Nam ra mắt Khảo sát về Lực lượng lao động toàn cầu năm 2025 – Báo cáo Việt Nam, mang đến những nhận định mới về kỳ vọng và khát vọng trong công việc của người lao động.

TÁC ĐỘNG KÉP CỦA CHUYỂN DỊCH CÔNG NGHỆ

Không còn dừng lại ở mức độ thử nghiệm, trí tuệ nhân tạo đã thực sự thâm nhập sâu vào đời sống công sở tại Việt Nam. Theo khảo sát của PwC trên hơn 1.000 người lao động, Việt Nam đang chứng kiến tốc độ tiếp nhận AI nhanh đáng kể so với mặt bằng chung của thế giới.

Cụ thể, có tới 83% người lao động Việt Nam sử dụng AI trong công việc, vượt xa mức trung bình toàn cầu là 69%. Đặc biệt, tỷ lệ sử dụng AI tạo sinh (Generative AI) hàng ngày tại Việt Nam đạt 38%, cao gấp hơn hai lần so với mức 14% của thế giới. Với 90% người dùng ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về năng suất và chất lượng, AI đã chuyển mình từ một công cụ hỗ trợ đơn thuần thành nguồn động lực chính cho sự đổi mới và phát triển sự nghiệp.

Dù tinh thần lạc quan và khả năng thích ứng công nghệ rất cao, lực lượng lao động Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với những "vùng tối" về tâm lý và kinh tế.

Một mặt, mức độ hài lòng với công việc của người lao động Việt Nam đạt 81% – cao hơn mức 70% toàn cầu. Mặt khác, khảo sát cũng chỉ ra những con số đáng lo ngại: 40% người lao động đang chịu áp lực tài chính và 58% đang trong trạng thái mệt mỏi. Nhóm lao động trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, thể hiện sự lo âu rõ rệt nhất về tính ổn định của công việc trong tương lai. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các doanh nghiệp trong việc triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần và xây dựng một môi trường làm việc bền vững hơn.

Song báo cáo cũng cho thấy điểm sáng trong thị trường lao động Việt Nam chính là mối liên kết chặt chẽ giữa hiệu quả công việc và đãi ngộ tài chính. Có đến 69% người lao động được tăng lương trong năm qua khẳng định mức tăng này gắn liền với đóng góp thực tế của họ, cao hơn hẳn mức 43% của thế giới.

Chính sự chuyển hóa thiết thực từ năng suất sang thu nhập đã thúc đẩy người lao động chủ động hơn trong việc đòi hỏi quyền lợi. Dự báo trong năm 2026, khoảng 51% nhân sự tại Việt Nam sẽ đề xuất tăng lương. Điều này buộc các nhà quản trị phải tái cấu trúc chiến lược nhân sự, lấy sự minh bạch và công bằng trong ghi nhận thành tích làm kim chỉ nam để giữ chân nhân tài.

HỌC TẬP LIÊN TỤC LÀ "CHÌA KHÓA" ĐỊNH HÌNH TƯƠNG LAI

Trong kỷ nguyên mà công nghệ thay đổi từng ngày, học tập không còn là lựa chọn mà là yêu cầu sống còn. Báo cáo cho thấy 60% người lao động dự đoán AI sẽ thay đổi sâu sắc cách họ làm việc, và 75% đánh giá cao việc được doanh nghiệp tạo điều kiện để nâng cao nghiệp vụ.

May mắn thay, nền tảng đào tạo tại Việt Nam đang được chú trọng, khi 74% người lao động xác nhận họ có thể tiếp cận đầy đủ các nguồn lực học tập tại nơi làm việc. Đây là cơ sở để họ tự tin kiểm soát lộ trình sự nghiệp của mình trước những biến động không ngừng của thị trường.

Đặc biệt, trước bối cảnh kinh doanh không ngừng biến động, các nhà lãnh đạo cần nhanh chóng điều chỉnh chiến lược nhân tài để phù hợp với kỳ vọng của lực lượng lao động. Sự minh bạch, xây dựng niềm tin và cam kết thúc đẩy học tập liên tục là những yếu tố tăng cường gắn kết và trao quyền thực sự cho nhân viên.

Nhấn mạnh về vai trò của nhà lãnh đạo trong việc thúc đẩy sự sáng tạo của đội ngũ, ông Mohammad Mudasser, Giám đốc, Dịch vụ tư vấn thương vụ - Chuyển đổi PwC Việt Nam, khuyến khích các nhà lãnh đạo cần tận dụng cơ hội này để tạo đà phát triển. Chuyển đổi con người và văn hoá chỉ thực sự thành công khi người lao động được trao quyền để tạo dựng thay đổi, thay vì chỉ thụ động tiếp nhận.