Ngày 22/9/2025, Đại hội đại biểu Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã diễn ra phiên trù bị. Trọng tâm của các ý kiến là việc đánh giá những thành tựu và hạn chế trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cũng như đề xuất những định hướng phát triển mới cho giai đoạn tiếp theo, trong đó có việc khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế tư nhân.
Trình bày Báo cáo tổng hợp ý kiến tại Đại hội, Đồng chí Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, cho biết qua tổng hợp, các ý kiến góp ý thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự quan tâm sâu sắc và trí tuệ tập thể của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên trong toàn Đảng bộ.
Các ý kiến ghi nhận văn kiện đã nêu bật được ba điểm cốt lõi: Bảo đảm tính thống nhất, logic chặt chẽ; đánh giá toàn diện, khách quan thành tựu và hạn chế; đề ra định hướng phát triển mới với 4 trụ cột đột phá: khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; hội nhập quốc tế sâu rộng; phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng; đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Báo cáo cũng nhấn mạnh những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo niềm tin trong nhân dân. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị bổ sung đánh giá rõ hơn về bối cảnh quốc tế phức tạp, tác động tiêu cực từ đại dịch, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ.
Nhiều ý kiến đề nghị cần phải đánh giá sâu hơn các hạn chế, khuyết điểm như: Cải cách thể chế còn chậm, phân cấp phân quyền chưa đồng bộ; tâm lý đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm của đội ngũ cán bộ; chất lượng tăng trưởng chưa bền vững; năng suất lao động thấp; giáo dục và y tế còn nhiều bất cập; công tác cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu. Nguyên nhân chủ quan là chính, nhất là trách nhiệm của cấp có thẩm quyền quản lý, sử dụng cán bộ.
Đồng thời, các ý kiến đề nghị nhấn mạnh dự báo tình hình thế giới, nhận diện thách thức mới như trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống, nguy cơ tụt hậu. Do đó, cần khẳng định mạnh mẽ hơn vai trò kinh tế tư nhân là động lực quan trọng; pháp luật là công cụ điều hành, kiểm soát và kiến tạo phát triển; đề cao vai trò trung tâm của giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.
Gần 40 năm đổi mới, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã không ngừng trưởng thành và lớn mạnh. Chia sẻ tại phiên họp, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết đội ngũ doanh nhân Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, có nhiều đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước; khẳng định vị thế, uy tín, hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế.
Theo số liệu của ông Vinh, từ con số khoảng 5.000 doanh nghiệp vào năm 1990, đến ngày 31/12/2024, cả nước có khoảng 940 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 188 lần. Nếu tính cả các hợp tác xã và hộ kinh doanh, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã lên đến hơn chục triệu người.
Về chất lượng, đội ngũ này cũng không ngừng được cải thiện, dần tạo lập cho mình một hệ giá trị như: có lòng yêu nước, có tinh thần sáng tạo, có khát vọng cống hiến. "Đa số doanh nhân có tinh thần trách nhiệm và ý thức thượng tôn pháp luật", ông Vinh khẳng định.
Sự lớn mạnh của đội ngũ doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp đã và đang đóng góp ngày càng quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội. Khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, 98% tổng kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho khoảng 85% lao động cả nước. Các doanh nhân, doanh nghiệp chính là lực lượng xung kích, chủ lực trong việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phát triển đội ngũ doanh nhân vẫn còn một số hạn chế. Ông Nguyễn Quang Vinh chỉ ra rằng số lượng doanh nhân, doanh nghiệp còn khiêm tốn so với một số quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao.
Năng lực quản trị lãnh đạo doanh nghiệp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập. Đạo đức doanh nhân, văn hóa kinh doanh vẫn đang trong quá trình hình thành, nhiều giá trị cốt lỗi vẫn chưa được thống nhất. Tính liên kết kinh doanh giữa các doanh nghiệp, doanh nhân còn hạn chế... Điều này đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân.
Các ý kiến tại Đại hội cũng đề nghị Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới cần nhấn mạnh việc đổi mới thể chế chưa đồng bộ, chất lượng nhân lực chưa cao, giáo dục - đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, và một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.
Để khắc phục những hạn chế này và hướng tới một nền kinh tế mạnh mẽ, các kiến nghị cho rằng cần làm sâu sắc hơn 5 trục đột phá chính: hoàn thiện thể chế; phát triển giáo dục - đào tạo; đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao.
"Để có một nền kinh tế mạnh, cần có cộng đồng doanh nghiệp mạnh, một cộng đồng doanh nghiệp mạnh thì cần có một phòng thương mại mạnh", ông Vinh nhấn mạnh; đồng thời cam kết: "VCCI sẽ luôn bám sát quan điểm, đường lối của Đảng trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, xứng đáng là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, cầu nối vững chắc giữa Đảng và Nhà nước với doanh nhân, doanh nghiệp".
Với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng một đội ngũ doanh nhân mạnh mẽ, tài năng, có đạo đức và trách nhiệm, dẫn dắt nền kinh tế tiến xa hơn trên con đường phát triển.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng “phát triển nhanh nhưng phải bền vững”; “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần”; “bảo vệ môi trường phải được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình hoạch định chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và phát triển kinh tế xã hội của từng ngành, từng địa phương”.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới cũng như trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, việc đẩy mạnh sự phát triển của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là yêu cầu cấp thiết...
Chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh mô hình phát triển mới phải xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo của quốc gia.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định, với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để họ thuê nhà dài hạn, ổn định, với mức giá phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả. Nhà ở cho công nhân phải có giá cả hợp lý, đồng thời phải được quy hoạch, xây dựng đồng bộ với các thiết chế văn hóa - xã hội...
Thứ trưởng Lê Công Thành cho rằng việc bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn và phức tạp, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và hướng tới phát triển bền vững. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược để nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia...
Bức tranh kinh tế của Việt Nam trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều chỉ số tăng trưởng tích cực. Điển hình như chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,8%....
Chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính là quan điểm nhất quán hiện nay của Đảng và Nhà nước ta. Với đặc trưng là trung tâm cảng biển, công nghiệp... Hải Phòng có đầy đủ các điều kiện để trở thành địa phương đi đầu trong thí điểm các mô hình phát triển mới.