Hydrogen xanh đang được xem là chìa khóa mở ra kỷ nguyên năng lượng sạch mới cho Việt Nam, với tiềm năng lớn trong các ngành khó giảm phát thải như thép, phân bón và vận tải biển. Cùng với mục tiêu sản xuất tới 20 triệu tấn mỗi năm vào năm 2050, Việt Nam đang định hình vị thế chiến lược trong chuỗi giá trị hydrogen khu vực Đông Nam Á...

Vừa qua, tại Hà Nội, Trung tâm Hydrogen Xanh Việt Nam (Green Hydrogen Hub Viet Nam) phối hợp cùng Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam (AHK Vietnam), Trường Đại học Việt – Đức (VGU) và các đối tác Đức – Việt tổ chức Hội thảo chuyên đề "Hydrogen Xanh 2025: Khai mở tiềm năng hydrogen của Việt Nam".

Sự kiện có sự tham gia của hơn 100 chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực năng lượng để thảo luận về chiến lược, công nghệ, tài chính và hợp tác quốc tế, hướng tới thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế hydrogen xanh tại Việt Nam.

HYDROGEN LÀ ĐỘNG LỰC MỚI CHO CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG

Phát biểu khai mạc, ông Michael Kratz, Tham tán Kinh tế và Ngoại giao Khí hậu (Đại sứ quán Đức tại Việt Nam), nhấn mạnh: Hợp tác Đức – Việt đang thúc đẩy những bước đi thiết thực hướng tới một tương lai bền vững được vận hành bằng hydrogen xanh. Trung tâm Hydrogen Xanh Việt Nam (Green là sáng kiến hợp tác công – tư (PPP) thuộc Chương trình Thúc đẩy Thị trường Hydrogen Quốc tế (H2Uppp) do Bộ Kinh tế và Năng lượng CHLB Đức (BMWK) tài trợ, nhằm thúc đẩy phát triển lĩnh vực tâm Hydrogen xanh, hỗ trợ chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Theo ông Michael Kratz, hội thảo lần này là sáng kiến sáng tạo của Trung tâm Hydrogen Xanh Việt Nam nhằm kết nối các bên liên quan, khám phá cơ hội công nghệ, thị trường và đầu tư.

Ông Nguyễn Ngọc Hiếu, đại diện Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của hydrogen trong giảm phát thải ở các ngành khó khử cacbon như thép, phân bón và vận tải biển. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp Việt Nam hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 theo Thỏa thuận Paris.

Việt Nam đặt mục tiêu sản xuất 100–500 nghìn tấn hydrogen mỗi năm vào năm 2030, và tăng lên 10–20 triệu tấn/năm vào năm 2050. Khi đó, hydrogen dự kiến sẽ chiếm khoảng 10% tổng nhu cầu năng lượng quốc gia.

Dù Đông Nam Á còn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, khu vực vẫn có tiềm năng lớn phát triển hydrogen xanh nhờ kinh tế tăng trưởng nhanh và thương mại khu vực sôi động. Việt Nam nổi bật với lợi thế về nguồn năng lượng tái tạo dồi dào và nhu cầu lớn từ các ngành công nghiệp nặng, cũng như tiềm năng xuất khẩu hydrogen làm nhiên liệu vận tải biển".

Bà Natasha Witto, đại diện Tổ chức chứng nhận quốc tế DNV tại Việt Nam. 

Một nội dung trọng tâm của hội thảo là khả năng huy động nguồn lực quốc tế cho các dự án hydrogen. Ông Markus Bissel, Giám đốc Dự án Quan hệ Đối tác Năng lượng Việt – Đức (GIZ Việt Nam), cho biết Chính phủ Đức đã ban hành hướng dẫn tài trợ mới cho các dự án quốc tế trong lĩnh vực hydrogen xanh, với mức hỗ trợ đầu tư lên tới 30 triệu euro/dự án. Việt Nam được đánh giá là điểm đến tiềm năng để các doanh nghiệp Đức – Việt tham gia và hưởng lợi từ cơ chế này.

Từ góc độ ngân hàng, ông Đỗ Lê Ninh, Chuyên viên Đầu tư cấp cao Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), nhấn mạnh các nguyên tắc tài trợ của ADB ưu tiên dự án hiệu quả thương mại, minh bạch quản trị và đảm bảo an toàn môi trường – xã hội, qua đó tạo niềm tin cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực hydrogen còn non trẻ.

GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ TRONG ỨNG DỤNG HYDROGEN

Hội thảo cũng giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ tiên phong phục vụ quá trình chuyển dịch năng lượng. Indefol trình bày hệ thống tải chạy nền công nghiệp đầu tiên tại Việt Nam sử dụng 100% năng lượng tái tạo, chuyển đổi điện mặt trời thành hydrogen xanh và lưu trữ để cung cấp điện liên tục 24/7.

Enertrag giới thiệu mô hình tích hợp phát điện – sản xuất hydrogen bằng lưới thu gom (collector grid), giúp giảm chi phí hạ tầng và tăng độ ổn định năng lượng.

Siemens mang đến giải pháp toàn diện cho chuỗi giá trị hydrogen và Power-to-X, kết hợp số hóa – tự động hóa – điện khí hóa, tối ưu hiệu suất và quản lý vòng đời dự án.

SAP cung cấp nền tảng số hóa quản trị chuỗi giá trị hydrogen xanh, giúp nâng cao minh bạch, khả năng truy xuất và hiệu quả vận hành.

Neumann & Esser SouthEast Asia minh họa mối quan hệ giữa điện và hydrogen qua “phép ẩn dụ sữa và phô mai”, cho thấy hydrogen là phương tiện lưu trữ năng lượng dài hạn. Việc sử dụng bộ điện phân áp suất cao (30 bar) giúp giảm khối lượng máy nén từ 240 tấn xuống 20 tấn và giảm tiêu thụ điện từ 7.500 kW xuống còn 1.750 kW – mang lại hiệu quả vượt trội.

TÜV SÜD Indonesia và Messer Group GmbH nhấn mạnh an toàn là yếu tố nền tảng trong thiết kế hệ thống hydrogen, áp dụng các công cụ như HAZOP và FMEA để quản lý rủi ro trong lưu trữ, vận chuyển và vận hành.

Ông Björn Koslowski, Phó Trưởng đại diện AHK Vietnam (Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam) cho rằng: “Hydrogen xanh vừa là thách thức, vừa là cơ hội cho đổi mới sáng tạo, tăng trưởng bền vững và một tương lai chung dựa trên năng lượng sạch”.

“Sự tham gia tích cực từ các cơ quan nhà nước, học viện và doanh nghiệp tư nhân cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong hành trình chuyển đổi năng lượng xanh”, Ông Henri Wasnick, Giám đốc Dự án H2Uppp Việt Nam (GIZ) bày tỏ.

Các đại biểu thống nhất rằng việc phát triển thị trường hydrogen xanh tại Việt Nam cần sự kết hợp giữa chuyển giao công nghệ, chính sách đồng bộ, cơ chế tài chính linh hoạt và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu. Hợp tác quốc tế thông qua các sáng kiến như JETP (Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng) và AZEC (Cộng đồng Không phát thải châu Á) được xem là động lực quan trọng, trong đó Đức và Liên minh châu Âu giữ vai trò chiến lược.