Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, khi bước ra thị trường quốc tế, đặc biệt trong những lĩnh vực có tiêu chuẩn cao như y tế, một thực tế ngày càng rõ nét: Năng lực phát triển công nghệ chưa đồng nghĩa với năng lực triển khai trong môi trường thực.

Khoảng cách từ “làm được sản phẩm” đến “được vận hành trong hệ thống thực tế” đang trở thành rào cản lớn nhất. Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong Nghị quyết 57-NQ/TW, khi nhấn mạnh yêu cầu doanh nghiệp công nghệ Việt không chỉ dừng ở phát triển, mà cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc OmiGroup thành lập Omi HealthTech Knowledge & Delivery Center (HKDC) tại Fukuoka (Nhật Bản) có thể được nhìn nhận như một cách tiếp cận mang tính hệ thống nhằm thu hẹp khoảng cách này.

TỪ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ ĐẾN NĂNG LỰC TRIỂN KHAI

HKDC được định vị với bốn mục tiêu trọng tâm: Đào tạo nhân lực y tế số đạt chuẩn quốc tế; xây dựng nền tảng tri thức và mạng lưới chuyên gia HealthTech; thúc đẩy hoạt động nghiên cứu – phát triển gắn với triển khai; và đóng vai trò cầu nối đưa các giải pháp y tế số Việt Nam ra thị trường toàn cầu.

Trong đó, hai trụ cột sau – gắn R&D với triển khai và xây dựng cầu nối quốc tế được xem là trọng tâm. Đây cũng chính là điểm nghẽn phổ biến của nhiều doanh nghiệp công nghệ hiện nay.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm công nghệ Việt không gặp khó ở khâu phát triển, nhưng lại vấp phải rào cản khi triển khai tại các thị trường như Nhật Bản. Thách thức không chỉ nằm ở tiêu chuẩn kỹ thuật, mà còn ở khả năng vận hành trong hệ thống thực, nơi sản phẩm phải tích hợp với hạ tầng sẵn có, tuân thủ quy trình y khoa, đáp ứng yêu cầu dữ liệu và chứng minh hiệu quả trong hoạt động khám chữa bệnh.

Những yếu tố này khó có thể hoàn thiện trong môi trường nội bộ. Khoảng trống giữa R&D và thị trường, vì vậy, không nằm ở công nghệ, mà nằm ở thiếu môi trường triển khai đạt chuẩn.

ĐƯA R&D VÀO MÔI TRƯỜNG VẬN HÀNH THỰC TẾ

HKDC được thiết kế để giải quyết trực tiếp khoảng trống này, thông qua việc đưa hoạt động nghiên cứu – phát triển vào môi trường triển khai ngay từ đầu.

Thông qua hợp tác chiến lược với Kyoto Hokenkai – hệ thống gồm 38 bệnh viện và phòng khám tại Nhật Bản, các giải pháp y tế số được thử nghiệm trong chính môi trường vận hành thực tế. Tại đây, sản phẩm không chỉ được đánh giá về mặt kỹ thuật, mà phải “đi qua” toàn bộ hệ thống: Từ quy trình khám chữa bệnh, luồng dữ liệu, đến hành vi sử dụng của bác sĩ và bệnh nhân.

Việc phát triển và kiểm chứng diễn ra đồng thời, giúp rút ngắn chu kỳ hoàn thiện sản phẩm, đồng thời giảm thiểu rủi ro khi triển khai trên diện rộng.

“TRACK RECORD” – ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG

Bên cạnh năng lực công nghệ, một rào cản lớn khác của doanh nghiệp Việt Nam khi ra thị trường quốc tế là thiếu kinh nghiệm triển khai thực tế tại các môi trường đạt chuẩn.

Trong lĩnh vực y tế số, một sản phẩm chỉ có thể được chấp nhận khi chứng minh được khả năng vận hành thành công trong hệ thống tương đương. Đây chính là “track record”, yếu tố then chốt để mở rộng thị trường.

HKDC được thiết kế để tạo ra nền tảng này. Thông qua các dự án thử nghiệm (POC) tại hệ thống bệnh viện Nhật Bản, doanh nghiệp có thể kiểm chứng sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế, tích lũy dữ liệu vận hành và xây dựng hồ sơ năng lực.

Từ đó, trung tâm không chỉ là nơi phát triển công nghệ, mà còn đóng vai trò như một cầu nối giúp doanh nghiệp từng bước được thị trường quốc tế chấp nhận.

MÔ HÌNH TÍCH HỢP: ĐÀO TẠO – TRI THỨC – TRIỂN KHAI

Một điểm đáng chú ý trong mô hình HKDC là cách tiếp cận tích hợp giữa đào tạo, tri thức và triển khai.

Đội ngũ kỹ sư và chuyên gia không chỉ được đào tạo theo chương trình lý thuyết, mà tham gia trực tiếp vào các dự án triển khai trong môi trường bệnh viện tại Nhật Bản. Tri thức vì vậy không tách rời thực tiễn, mà được hình thành từ chính quá trình vận hành. Song song, toàn bộ kinh nghiệm triển khai được chuẩn hóa thành dữ liệu, quy trình và các mô hình có thể tái sử dụng, tạo nền tảng tri thức có khả năng mở rộng.

Ở cấp độ hệ sinh thái, HKDC đóng vai trò kết nối doanh nghiệp Việt Nam với hệ thống y tế quốc tế, mở ra cơ hội tham gia trực tiếp vào môi trường vận hành thực và từng bước nâng cao năng lực triển khai theo tiêu chuẩn toàn cầu.

MỘT CÁCH TIẾP CẬN KHÁC CHO “MAKE IN VIETNAM”

Theo ông Trần Quốc Dũng - Tổng giám đốc OmiGroup, bài toán cốt lõi hiện nay không còn là “làm được sản phẩm”, mà là “làm được sản phẩm có thể vận hành trong môi trường quốc tế”. Việc kiểm chứng tại Nhật Bản - một thị trường có tiêu chuẩn cao không chỉ giúp hoàn thiện sản phẩm, mà còn tạo nền tảng để mở rộng sang các thị trường khác, ông Dũng nhấn mạnh.

Ở góc độ rộng hơn, HKDC có thể được xem như một cách tiếp cận mới cho bài toán “Make in Vietnam”: Bắt đầu từ năng lực triển khai trong môi trường toàn cầu, thay vì chỉ dừng ở phát triển công nghệ.

Khi giải được bài toán này, việc đưa công nghệ Việt Nam ra thế giới không còn là mục tiêu dài hạn, mà trở thành một lộ trình có thể đo lường và từng bước hiện thực hóa.