Kinh tế Hà Tĩnh trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2025 ghi nhận nhiều điểm sáng ở lĩnh vực bán lẻ, du lịch và vận tải, nhưng vẫn chịu sức ép từ sự sụt giảm của ngành thép dẫn tới kim ngạch xuất nhập khẩu giảm mạnh do phụ thuộc vào Formosa...

Theo thông tin từ UBND tỉnh Hà Tĩnh, trong tháng 4/2025, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp của tỉnh tăng 3,97% so với tháng trước và tăng mạnh tới 39,77% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, mức tăng trưởng tích lũy 4 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt 2,2% so với cùng kỳ năm 2024, mức thấp hơn kỳ vọng trong bối cảnh tỉnh đang thúc đẩy phục hồi sản xuất.

CHỈ SỐ SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP GẶP KHÓ VÌ THÉP

Trong đó, ngành công nghiệp khai khoáng đóng góp nổi bật với mức tăng 40,44%, đóng góp 0,45 điểm phần trăm vào mức tăng chung toàn ngành. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng nhẹ 0,75%, nhưng lại đóng góp đến 0,58 điểm phần trăm nhờ tỷ trọng lớn trong cơ cấu ngành.

Tuy nhiên, điểm nghẽn chính nằm ở nhóm ngành sản xuất kim loại, vốn có vai trò chủ lực trong công nghiệp Hà Tĩnh, lại ghi nhận mức giảm 5,03% so với cùng kỳ. Nguyên nhân trực tiếp đến từ sự sụt giảm sản lượng thép không gỉ ở dạng bán thành phẩm – chỉ đạt 1.271 nghìn tấn, giảm 5,37% so với cùng kỳ năm trước.

Sự sa sút của ngành thép, đặc biệt là từ Công ty TNHH Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh, không chỉ kéo giảm chỉ số sản xuất chung, mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả chuỗi cung ứng, việc làm và kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh.

Trái ngược với khó khăn trong công nghiệp, khu vực thương mại - dịch vụ tại Hà Tĩnh lại ghi nhận những bước tiến tích cực. Trong tháng 4/2025, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt 6.324,22 tỷ đồng, tăng 2,84% so với tháng trước và tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa toàn tỉnh đạt 25.295,57 tỷ đồng, tăng 10,65% so với cùng kỳ năm 2024.

Sự bứt tốc này có một phần đóng góp quan trọng từ sức mua trong mùa lễ hội và du lịch biển đầu hè. Tháng 4 là thời điểm trùng với nhiều dịp nghỉ lễ dài ngày như Giỗ tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5, tạo điều kiện cho các hoạt động du lịch sôi động tại các địa điểm nổi tiếng như biển Xuân Thành, biển Thạch Hải hay biển Thiên Cầm.

Dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành nhờ vậy cũng tăng trưởng đáng kể. Doanh thu ước đạt 2.863,03 tỷ đồng, tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy hiệu quả rõ rệt từ các chương trình kích cầu du lịch và tổ chức sự kiện do tỉnh phát động.

Lĩnh vực vận tải của tỉnh này cũng có tăng trưởng rõ nét. Doanh thu vận tải 4 tháng đầu năm đạt 2.995,75 tỷ đồng, tăng 13,28%. Trong đó, vận tải hành khách đạt 568,22 tỷ đồng (tăng 7,91%), với số lượng hành khách vận chuyển đạt hơn 5,63 triệu lượt (tăng 14,57%). Vận tải hàng hóa đạt 1.857,11 tỷ đồng, tăng mạnh 19,44% với khối lượng vận chuyển đạt trên 20 triệu tấn.

XUẤT NHẬP KHẨU GIẢM MẠNH DO PHỤ THUỘC FORMOSA

Dù hoạt động sản xuất và tiêu dùng nội địa khởi sắc, xuất nhập khẩu của Hà Tĩnh lại đi theo chiều ngược lại. Tổng trị giá xuất nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt 1.437,85 triệu USD, giảm 34,64% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng trong tháng 4/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 136,70 triệu USD, tăng 77,39% so với tháng trước nhưng vẫn giảm 9,11% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 451,70 triệu USD – trong đó thép và phôi thép chiếm đến 84,17% (tương đương 380,19 triệu USD), nhưng lại giảm sâu tới 45,97% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính là sự ảnh hưởng từ chính sách bảo hộ ngành thép của nhiều quốc gia, khiến thép Hà Tĩnh – đặc biệt từ Formosa – khó tiếp cận các thị trường truyền thống.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu trong tháng 4/2025 đạt 260,50 triệu USD, tăng nhẹ 1,14% so với tháng trước nhưng giảm 34,33% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm, nhập khẩu đạt 986,15 triệu USD, giảm 30,32%, chủ yếu do Formosa cắt giảm nhập nguyên liệu sản xuất. Riêng nhập khẩu từ Formosa chỉ đạt 790,96 triệu USD, giảm 22,15%. Những con số này cho thấy mức độ phụ thuộc của kim ngạch ngoại thương tỉnh Hà Tĩnh vào hoạt động của một doanh nghiệp FDI lớn.

Dù xuất khẩu suy giảm, thu ngân sách Nhà nước của Hà Tĩnh trong 4 tháng đầu năm 2025 vẫn đạt 6.615 tỷ đồng, tương đương 37% dự toán năm. Trong đó, thu nội địa đạt 4.100 tỷ đồng, bằng 47% dự toán và tăng 24% so với cùng kỳ năm 2024. Kết quả này phần lớn nhờ vào khoản truy thu thuế giá trị gia tăng (VAT) từ Công ty TNHH Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh, cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp chống thất thu ngân sách.