Theo các chuyên gia, cần đề cao vai trò và chuyển một số nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật từ cơ quan Nhà nước sang cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên để phù hợp với xu thế đổi mới quản trị quốc gia hiện nay.

Sáng 2/6, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo chủ trì hội nghị.

Theo đại diện Bộ Tư pháp, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật được Quốc hội khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ 3 vào ngày 20/6/2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2013.

Sau 13 năm thi hành, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng. Trước yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền, Chính phủ số, xã hội số, công dân số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, việc sửa đổi luật là cần thiết.

Tại hội nghị, Giáo sư, Tiến sỹ Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đề nghị làm rõ vai trò trách nhiệm chủ đạo của Nhà nước, vai trò các tổ chức xã hội. Đồng thời, đề cao vai trò và chuyển một số nhiệm vụ phổ biến giáo dục pháp luật từ cơ quan Nhà nước sang cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên để phù hợp với xu thế đổi mới quản trị quốc gia hiện nay.

Giáo sư Phan Trung Lý kiến nghị Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong hoạch định chính sách, bảo đảm nguồn lực, kiểm tra và định hướng nội dung.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia và cộng đồng giữ vai trò trực tiếp tham gia, tổ chức thực hiện nhiều hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.

Vì vậy, từng bước chuyển từ mô hình phổ biến giáo dục pháp luật chủ yếu do cơ quan nhà nước thực hiện sang mô hình xã hội hóa rộng rãi, đa chủ thể tham gia; lấy người dân làm trung tâm và hiệu quả tiếp cận pháp luật làm thước đo.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền, tinh gọn bộ máy, phát huy dân chủ xã hội và huy động sức mạnh của toàn xã hội trong nâng cao ý thức pháp luật của người dân trong giai đoạn hiện nay.

Tiến sỹ Nguyễn Văn Pha, Hội đồng Tư vấn Dân chủ - pháp luật cũng cho rằng các quy định trong dự thảo đã tạo ra khung pháp lý cơ bản tốt hơn so với luật cũ, nhưng chưa đủ để phát huy đầy đủ và toàn diện vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên trong tình hình mới.

Nếu không có cơ chế "đặt hàng", giao kinh phí cụ thể từ ngân sách nhà nước cho các đề án phổ biến giáo dục pháp luật của Mặt trận, các quy định này dễ rơi vào trạng thái hình thức, khó triển khai vì không có nguồn lực đáp ứng...

Để đưa luật vào cuộc sống hiệu quả, cần chuyển dịch từ tư duy "quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật" sang tư duy "huy động xã hội, trong đó Mặt trận làm nòng cốt có sự hỗ trợ của Nhà nước".

Để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông số hóa đạt hiệu quả thực chất, ông Nguyễn Quang Huân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về khoa học công nghệ và chuyển đổi số nêu rõ cần quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV.

Đó là phải xây dựng pháp luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện, thân thiện với người dân và doanh nghiệp.