“Cú sốc Trung Quốc” thứ hai và bài toán sinh tồn của công nghiệp Đức

T Trọng Hoàng

20:07, 19/02/2026

Chọn cỡ chữ

Sự trỗi dậy của Trung Quốc trong công nghệ cao đang tạo ra “cú sốc Trung Quốc” thứ hai, đẩy Đức vào thế phòng thủ trong cuộc cạnh tranh công nghiệp toàn cầu. Xuất khẩu sang Trung Quốc suy giảm mang tính cấu trúc, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc gia tăng sức ép ở các thị trường thứ ba. Câu hỏi đặt ra là liệu Berlin có đủ quyết tâm và công cụ chính sách để đối đầu với đối thủ kinh tế hàng đầu của mình hay không.

Từ ngành ô tô đến các lĩnh vực công nghiệp chủ chốt khác, Trung Quốc đang gia tăng thách thức đối với xuất khẩu của Đức. Ảnh: Sina Schuldt/dpa/picture alliance

{"time":1771506419394,"blocks":[{"id":"GaY2JPF2VL","type":"paragraph","data":{"text":"Từ lâu, Đức được coi là “công xưởng\ncông nghệ cao” của châu Âu, với các thế mạnh trong lĩnh vực ô tô, máy móc, hóa\nchất và thiết bị công nghiệp. Tuy nhiên, sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc\ntrong các lĩnh vực này đang làm lung lay vị thế đó. “Cú sốc Trung Quốc” từng\nlàm thay đổi cấu trúc công nghiệp Mỹ và Anh đầu thế kỷ XXI nay đang lặp lại với\nĐức, nhưng với tốc độ và quy mô lớn hơn."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"l9x-DzBYcr","type":"paragraph","data":{"text":"CÚ\nSỐC TRUNG QUỐC THỨ HAI: KHÔNG CÒN LÀ CÔNG XƯỞNG GIÁ RẺ"},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"0sB1NOCYlm","type":"quote","data":{"text":"Khái niệm “cú sốc Trung Quốc” ban\nđầu được dùng để mô tả tác động của làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc lên\nngành sản xuất phương Tây trong những năm 2000. Khi đó, Trung Quốc chủ yếu cạnh\ntranh bằng chi phí lao động thấp và quy mô sản xuất lớn. Tuy nhiên, làn sóng\ncạnh tranh hiện nay mang bản chất hoàn toàn khác. Trung Quốc không chỉ là công\nxưởng giá rẻ mà đang vươn lên trở thành đối thủ công nghệ cao, với tham vọng\nthống trị các chuỗi giá trị toàn cầu trong xe điện, pin, năng lượng tái tạo, robot\ncông nghiệp, thiết bị điện tử và trí tuệ nhân tạo.","caption":"","alignment":"center"},"tunes":{"quoteTemplateTune":{}}},{"id":"8z_102YEah","type":"paragraph","data":{"text":"Đối với Đức, cú sốc này diễn ra\ntrong bối cảnh bất lợi hơn nhiều so với Mỹ và Anh trước đây. Nếu Washington và\nLondon có hàng thập kỷ để điều chỉnh cấu trúc kinh tế và chính sách công\nnghiệp thì Berlin chỉ có vài năm để thích nghi với sự chuyển dịch nhanh chóng\ncủa Trung Quốc."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"wRPvlcPmY1","type":"paragraph","data":{"text":"Một dấu mốc biểu tượng là năm 2023,\nkhi những chiếc xe điện Trung Quốc đầu tiên được vận chuyển đến châu Âu với quy\nmô thương mại. Ban đầu, nhiều chuyên gia tin rằng các hãng xe Đức với thương\nhiệu lâu đời sẽ không bị đe dọa nghiêm trọng. Nhưng chỉ hơn hai năm sau, các\nhãng Trung Quốc đã trở thành lực lượng cạnh tranh gây xáo trộn mạnh trên thị\ntrường châu Âu, với mức tăng trưởng doanh số ba chữ số tại một số quốc gia."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"nhNLuIdSyG","type":"paragraph","data":{"text":"Điều này phản ánh một thực tế mới:\nTrung Quốc không chỉ cạnh tranh về giá, mà còn về chất lượng, công nghệ và tốc\nđộ đổi mới - những yếu tố từng là lợi thế cốt lõi của Đức."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"l8YsgeIEdU","type":"paragraph","data":{"text":"Một trong những tín hiệu đáng lo\nngại nhất đối với kinh tế Đức là sự suy giảm xuất khẩu sang Trung Quốc. Theo\nphân tích của Rhodium Group, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại New York,\nthương mại xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc đã bước vào giai đoạn “suy giảm\nmang tính cấu trúc”. "},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"3LtNtrpnqS","type":"paragraph","data":{"text":"Khác với những biến động chu kỳ thông thường, suy giảm\nmang tính cấu trúc hàm ý sự thay đổi lâu dài trong mô hình thương mại và năng\nlực cạnh tranh. Điều này đồng nghĩa với việc Đức không thể kỳ vọng vào một sự\nphục hồi tự nhiên khi chu kỳ kinh tế đảo chiều."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"M9vPsI_p4I","type":"paragraph","data":{"text":"Theo DW, trong vòng ba năm qua,\nkhoảng một phần tư kim ngạch xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc đã biến mất.\nĐiều này đặc biệt đáng chú ý bởi Trung Quốc từng là thị trường xuất khẩu lớn\nnhất hoặc lớn thứ hai của Đức trong nhiều năm. Đến năm 2024, Trung Quốc đã tụt\nxuống vị trí thứ năm trong danh sách thị trường xuất khẩu của Đức, và xu hướng\nsuy giảm được dự báo tiếp tục."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"usAeyuWyRn","type":"paragraph","data":{"text":"Nguyên nhân chính là việc các doanh\nnghiệp Trung Quốc đang chiếm lĩnh thị phần ngay tại thị trường nội địa Trung\nQuốc trong các lĩnh vực mà doanh nghiệp Đức từng thống trị, bao gồm máy móc\ncông nghiệp, hóa chất và hệ thống phát điện. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính\nsách công nghiệp và trợ cấp của nhà nước, các doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ\ncạnh tranh về giá mà còn về khả năng tùy biến sản phẩm và tốc độ triển khai."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"8KbnHoVYS5","type":"paragraph","data":{"text":"Nếu không tìm được thị trường thay\nthế, DW cảnh báo Đức có thể chứng kiến làn sóng phá sản doanh nghiệp và cắt\ngiảm việc làm gia tăng, đặc biệt trong các ngành công nghiệp truyền thống vốn\nlà trụ cột của nền kinh tế."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"ztVEplIThX","type":"image","data":{"caption":"Doanh số xe điện của BYD tại Đức đã tăng hơn 700% trong năm ngoái, cho thấy tốc độ thâm nhập nhanh của các hãng xe Trung Quốc vào thị trường châu Âu. Ảnh: DW","withBorder":false,"withBackground":false,"stretched":false,"alignment":"center","file":{"url":"https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/02/19/fd0ee5c9ba314084b74a773926ee5613-71157.jpg","id":71157},"mobileUrl":""}},{"id":"dreH0-XOX7","type":"paragraph","data":{"text":"TRUNG\nQUỐC TẤN CÔNG THỊ TRƯỜNG THỨ BA"},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"GEvn3F_RSV","type":"paragraph","data":{"text":"Áp lực cạnh tranh đối với Đức không\nchỉ đến từ thị trường Trung Quốc mà còn từ các thị trường thứ ba. Tại châu Á,\nMỹ Latinh và châu Phi, các doanh nghiệp Trung Quốc đang giành thị phần từ các\ncông ty Đức bằng cách cung cấp sản phẩm với mức giá thấp hơn đáng kể, đồng thời\ncải thiện chất lượng và dịch vụ hậu mãi."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"OODRPDrugK","type":"paragraph","data":{"text":"Đây là một thách thức đặc biệt lớn\nđối với mô hình xuất khẩu của Đức, vốn phụ thuộc mạnh vào các thị trường ngoài\nchâu Âu. Khi Trung Quốc mở rộng dấu chân thương mại và đầu tư tại các nền kinh\ntế mới nổi, các doanh nghiệp Đức phải cạnh tranh không chỉ về sản phẩm mà còn\nvề tài chính, logistics và ngoại giao kinh tế - những lĩnh vực mà Trung Quốc\nđang triển khai chiến lược toàn diện."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"veSMG_LIw9","type":"paragraph","data":{"text":"Sự cạnh tranh này còn được khuếch\nđại bởi sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), các ngân hàng chính sách của\nTrung Quốc và các doanh nghiệp nhà nước lớn, tạo ra hệ sinh thái hỗ trợ xuất\nkhẩu và đầu tư mà các doanh nghiệp Đức khó có thể sánh kịp."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"xGmmBjhvdh","type":"paragraph","data":{"text":"Trong bối cảnh đó, chuyến thăm chính\nthức đầu tiên của Thủ tướng Friedrich Merz tới Trung Quốc mang ý nghĩa đặc biệt\nquan trọng. Ông được kỳ vọng sẽ cân bằng giữa việc khẳng định tầm quan trọng\ncủa Trung Quốc đối với công nghiệp Đức và thúc giục Bắc Kinh giải quyết những\nquan ngại lâu dài về tiếp cận thị trường và dư thừa công suất."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"pZd8GBew4n","type":"paragraph","data":{"text":"Một trong những ưu tiên hàng đầu của\nMerz là giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các chuỗi cung ứng chiến lược,\nbao gồm đất hiếm, vật liệu pin, chip bán dẫn, tiền chất dược phẩm và phần mềm\ncông nghiệp cốt lõi. Đây là những lĩnh vực mà Trung Quốc đang nắm giữ lợi thế\nlớn, thậm chí mang tính độc quyền."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"ireHbtSxcb","type":"table","data":{"tableId":"table-1771504966629-nk0l7yh97","html":"Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng hai\nphần ba sản lượng đất hiếm toàn cầu và khoảng 90% năng lực tinh luyện. Việc Bắc\nKinh áp đặt hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang EU và Mỹ trong năm qua đã gây gián\nđoạn chuỗi cung ứng ngành ô tô và công nghiệp công nghệ cao ở cả hai bờ Đại Tây\nDương, qua đó làm nổi bật rủi ro địa kinh tế của sự phụ thuộc này.","config":null}},{"id":"g7BWCoc4dY","type":"image","data":{"caption":"Thủ tướng Friedrich Merz, người dự kiến hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình, sẽ dẫn đầu một đoàn doanh nghiệp Đức quy mô lớn sang Trung Quốc trong chuyến thăm chính thức tuần tới. Ảnh: Li Xueren/Xinhua; Yauhen Yerchak/Zuma Wire/picture alliance","withBorder":false,"withBackground":false,"stretched":false,"alignment":"center","file":{"url":"https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/02/19/4f0624a8fbf54426aef8b0c6734c8fb8-71158.jpg","id":71158},"mobileUrl":""}},{"id":"P4i9VN7Jmh","type":"paragraph","data":{"text":"EU\nTĂNG CƯỜNG HÀNG RÀO PHÒNG VỆ THƯƠNG MẠI"},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"center"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"rXkdDXmYo2","type":"paragraph","data":{"text":"Đối mặt với thách thức từ Trung\nQuốc, Đức không thể hành động đơn lẻ mà cần sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu.\nTại hội nghị về năng lực cạnh tranh gần đây, các lãnh đạo EU đã ủng hộ một\nchương trình nghị sự công nghiệp cứng rắn hơn, bao gồm chính sách “Mua hàng\nchâu Âu” trong mua sắm công và các biện pháp đối phó với cạnh tranh không công\nbằng."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"LeoxPuto3Q","type":"paragraph","data":{"text":"Ủy ban châu Âu cũng đã công bố các\ncuộc điều tra mới và các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm xử lý méo mó thị\ntrường do chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Các công cụ như thuế chống bán\nphá giá, thuế chống trợ cấp và cơ chế kiểm soát đầu tư đang được tăng cường để\nbảo vệ ngành công nghiệp châu Âu."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"FBChSfpUQ0","type":"paragraph","data":{"text":"Song song với đó, EU đang thúc đẩy\ncác thỏa thuận thương mại với Ấn Độ và các nền kinh tế Mỹ Latinh nhằm đa dạng\nhóa thị trường xuất khẩu cho doanh nghiệp châu Âu, bao gồm cả Đức. Đây được coi\nlà một phần của chiến lược “giảm rủi ro” thay vì “tách rời” khỏi Trung Quốc."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"RCFTh5Cs0f","type":"paragraph","data":{"text":"Nhiều chuyên gia cho rằng chỉ đa\ndạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng là chưa đủ. EU cần xây dựng một chiến\nlược phòng thủ công nghiệp rõ ràng, phối hợp với các đối tác cùng chí hướng để\nđối phó với cạnh tranh từ Trung Quốc."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"Ca89Q6bF1N","type":"paragraph","data":{"text":"Nỗi lo lớn nhất của Đức là nguy cơ\n“phi công nghiệp hóa”, khi các ngành sản xuất cốt lõi mất khả năng cạnh tranh\nvà bị thay thế bởi các đối thủ nước ngoài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến\ntăng trưởng kinh tế mà còn đến ổn định xã hội và chính trị, bởi ngành công\nnghiệp là nguồn cung việc làm chất lượng cao và là nền tảng của mô hình phúc\nlợi xã hội Đức."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"ZL88iTeQDf","type":"paragraph","data":{"text":"“Cú sốc Trung Quốc” thứ hai đang\nbuộc Đức phải đối mặt với những lựa chọn chiến lược khó khăn. Một mặt, Trung\nQuốc vẫn là thị trường và đối tác kinh tế quan trọng đối với nhiều tập đoàn\nĐức. Mặt khác, sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc đang tạo ra rủi ro kinh tế\nvà địa chính trị ngày càng rõ rệt."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"WZsOqDYt4v","type":"paragraph","data":{"text":"Trong ngắn hạn, Berlin có thể tìm\ncách ổn định quan hệ với Bắc Kinh và giảm thiểu xung đột thương mại. Trong dài\nhạn, Đức và EU sẽ phải xây dựng một chiến lược công nghiệp mới, kết hợp giữa\nđổi mới công nghệ, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và các biện pháp phòng vệ thương\nmại."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"Zqs4I66KKJ","type":"paragraph","data":{"text":"Câu hỏi quan trọng không chỉ là liệu\nĐức có thể cạnh tranh với Trung Quốc hay không, mà còn là liệu mô hình toàn cầu\nhóa hiện tại có đang bước vào một giai đoạn mới, nơi chính sách công nghiệp và\nđịa chính trị trở thành yếu tố quyết định."},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"Q8UalT5HYx","type":"paragraph","data":{"text":"\n\n“Cú sốc Trung Quốc” thứ hai không chỉ là một câu\nchuyện về cạnh tranh thương mại mà là một bước ngoặt địa kinh tế. Đối với Đức,\nđây là phép thử lớn nhất đối với mô hình kinh tế dựa trên công nghiệp và xuất\nkhẩu trong nhiều thập kỷ qua. "},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}},{"id":"xJglR4fwJ-","type":"paragraph","data":{"text":"Thành công hay thất bại trong việc đối phó với\nthách thức này sẽ không chỉ định hình tương lai của nền kinh tế Đức, mà còn ảnh\nhưởng đến cấu trúc kinh tế châu Âu và trật tự thương mại toàn cầu trong kỷ\nnguyên hậu toàn cầu hóa"},"tunes":{"footnotes":[],"alignmentTune":{"alignment":"justify"},"dropCapsTune":{}}}],"version":"2.30.6"}

Nguồn: DW

Đọc bài theo từ khoá

Mới nhất trên VnEconomy

Bất động sản 09:59, 06/06/2026

Sau Thủ Đức, Nhà Bè trở thành tâm điểm mới của thế hệ cư dân trẻ

Đọc ngay

Tài chính 09:58, 06/06/2026

Vietcombank triển khai chương trình đồng hành cùng hộ kinh doanh với ưu đãi lên đến 2,4 tỷ đồng

Đọc ngay

Công nghiệp 09:17, 06/06/2026

TKV tiêu thụ hơn 22 triệu tấn than trong 5 tháng đầu năm 2026

Đọc ngay

Địa phương 09:16, 06/06/2026

Huế chủ động tiếp cận các nguồn lực tài chính xanh từ châu Âu

Đọc ngay

Đọc tiếp

Chứng khoán Mỹ “đỏ lửa” vì cổ phiếu chip bị bán tháo, bitcoin mất mốc 60.000 USD, giá dầu đi xuống

Triển vọng lãi suất cao hơn lâu hơn có thể là một yếu tố quan trọng phía sau phiên giảm mạnh này của giá cổ phiếu ở Phố Wall...

Giá vàng lao dốc sau báo cáo việc làm Mỹ, SPDR Gold Trust ồ ạt xả hàng

Giá vàng thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (5/6), khi số liệu việc làm tốt hơn dự báo của Mỹ củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất và kéo đồng USD tăng giá mạnh...

AI thách thức đế chế gia công dịch vụ của Ấn Độ và Philippines

Hàng triệu lao động tại hai trung tâm cung cấp dịch vụ thuê ngoài lớn nhất thế giới đang bước vào cuộc chạy đua thích ứng với AI. Trong khi nhiều công việc đã bắt đầu bị tự động hóa thay thế, các chuyên gia cho rằng tác động thực sự của AI đối với ngành gia công dịch vụ toàn cầu có thể chỉ mới bắt đầu…

Đà tăng của chứng khoán Hàn Quốc lộ dấu hiệu suy yếu

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc, với quy mô vốn hóa khoảng 4,9 nghìn tỷ USD, đang phát đi những tín hiệu thận trọng sau đợt tăng mạnh hiếm thấy trên thế giới...

Chiến tranh Iran có khiến thế giới sớm chạm đỉnh nhu cầu dầu?

Một tín hiệu lạ đang xuất hiện tại Trung Quốc. Nhu cầu dầu của nước này giảm mạnh, nhưng nền kinh tế nước này không rơi vào trạng thái khủng hoảng...

Xem thêm

Kinh tế Chuyển động 24h Kinh doanh

Đừng bỏ lỡ

Thế giới

Nga tăng cường phát hành trái phiếu nhân dân tệ

Đọc ngay

Thế giới

Nga tăng cường phát hành trái phiếu nhân dân tệ

Đọc ngay

Thế giới

Đồng won chạm đáy 17 năm, Hàn Quốc cam kết hành động quyết liệt

Đọc ngay

Thế giới

Chứng khoán Mỹ gãy chuỗi 9 phiên tăng liên tiếp, giá dầu giữ đà leo thang

Đọc ngay

Thế giới

Kinh tế Australia giảm tốc dưới sức ép từ lãi suất tăng và giá năng lượng cao

Đọc ngay

Thế giới

OECD cảnh báo về “kịch bản đen tối” nếu khủng hoảng năng lượng kéo dài

Đọc ngay

[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026

Bức tranh kinh tế của Việt Nam trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều chỉ số tăng trưởng tích cực. Điển hình như chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,8%....

Chuyển từ thử nghiệm sang khai thác AI và dữ liệu quy mô lớn. Ảnh minh họa

CEO Ngân hàng: Chuyển từ thử nghiệm sang khai thác AI và dữ liệu quy mô lớn

Hợp lực xây dựng giao thông thông minh tại Việt Nam

Dự án Khu công nghiệp - đô thị Tràng Cát ở Hải Phòng. Ảnh: Đỗ Hoàng

Bí thư Thành ủy Hải Phòng: Thành phố đủ điều kiện thí điểm mô hình phát triển mới

Chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính là quan điểm nhất quán hiện nay của Đảng và Nhà nước ta. Với đặc trưng là trung tâm cảng biển, công nghiệp... Hải Phòng có đầy đủ các điều kiện để trở thành địa phương đi đầu trong thí điểm các mô hình phát triển mới.

Gần 12 nghìn sản phẩm tiêu dùng vừa bị thu giữ tại cảng biển, cửa khẩu.

Chọn cỡ chữ

Đọc bài theo từ khoá

Vietnam Economic Times

Tạp chí Kinh tế Việt Nam

Askonomy