Trao đổi với báo chí dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND Hà Nội nhấn mạnh quyết tâm đột phá thể chế, tái cấu trúc không gian phát triển, tháo gỡ các điểm nghẽn lớn, tạo nền tảng để Thủ đô bước vào giai đoạn tăng trưởng hai con số theo định hướng nhanh và bền vững.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, năm 2025 mang ý nghĩa đặc biệt khi vừa là năm về đích của nhiệm kỳ 2021-2025, vừa là năm tổ chức Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII, mở ra chặng phát triển 2026-2030.

Ngay sau Đại hội, Hà Nội đã triển khai Nghị quyết với tinh thần “đã nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm đến cùng”, nhanh chóng cụ thể hóa nhiều nội dung và đưa vào cuộc sống chỉ trong ba tháng cuối năm.

TỪ “TẠO ĐÀ, TẠO THẾ” ĐẾN NỀN TẢNG VỮNG VÀNG CHO NHIỆM KỲ MỚI

Những kết quả nổi bật thể hiện rõ sự chuyển biến về tư duy lãnh đạo và năng lực hành động của chính quyền thành phố. Nhiều tồn đọng kéo dài được tháo gỡ, đặc biệt trong giải phóng mặt bằng và triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn như: Vành đai 1, Vành đai 2,5.

Kết quả này đến từ việc điều chỉnh kịp thời phương thức lãnh đạo, quán triệt nguyên tắc tập trung dân chủ; phân định rõ vai trò Đảng lãnh đạo, HĐND quyết nghị, UBND tổ chức thực hiện, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát, vận động.

Bốn trục công tác được điều phối nhịp nhàng, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ mục tiêu. Tinh thần chủ động của các cấp, ngành, địa phương, đặc biệt là 126 xã, phường theo mô hình chính quyền hai cấp, được phát huy mạnh mẽ. Cùng với đó, Ban Chấp hành Đảng bộ, Ban Thường vụ và Thường trực Thành ủy đã tạo luồng sinh khí mới, lan tỏa tinh thần đổi mới, quyết liệt trong toàn hệ thống.

Quan trọng hơn cả là niềm tin của nhân dân Thủ đô đối với các quyết sách và sự điều hành của thành phố tiếp tục được củng cố. Đây được xem là nền tảng để Hà Nội bước vào năm 2026 và nhiệm kỳ mới với tâm thế vững vàng, cùng cả nước thực hiện các mục tiêu của giai đoạn phát triển tiếp theo.

Bước sang năm 2026 – năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV – Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên. Theo Chủ tịch UBND thành phố, đây không chỉ là yêu cầu tăng tốc mà còn là bước xác lập mô hình tăng trưởng mới, chuyển mạnh từ dựa vào vốn, lao động và đất đai sang dựa trên năng suất, sáng tạo và phát triển bền vững.

ĐỘT PHÁ THỂ CHẾ, MỞ ĐƯỜNG CHO TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ

Động lực tăng trưởng mới của Thủ đô được xây dựng trên sáu trụ cột chiến lược. Trong đó, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá then chốt, hướng tới tỷ lệ đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt 57-60% và kinh tế số chiếm khoảng 50% GRDP vào năm 2030.

Cùng với đó là phát huy giá trị văn hóa – di sản, kinh tế ven sông và phát triển công nghiệp văn hóa; tổ chức không gian đô thị đa cực theo mô hình TOD để giải quyết các điểm nghẽn về giao thông, ngập úng và ô nhiễm.

Thành phố cũng tập trung cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, với định hướng thành lập khu thương mại tự do, trung tâm tài chính có cơ chế ưu đãi vượt trội; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm trung tâm đào tạo và nghiên cứu AI, bán dẫn theo chuẩn quốc tế; đồng thời nâng cao năng lực quản trị và thực thi với nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm.

Để bảo đảm tăng trưởng nhanh nhưng vẫn giữ vững ổn định và chất lượng, Hà Nội xác định ba nhóm giải pháp cốt lõi. Đó là:

Thứ nhất là đột phá thể chế, khai thác tối đa các cơ chế đặc thù, phát hành trái phiếu Thủ đô và hình thành quỹ đầu tư hạ tầng.

Thứ hai là huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, với tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 248 tỷ USD, chủ yếu từ khu vực ngoài ngân sách và các dự án hạ tầng lớn có hệ số lan tỏa cao.

Thứ ba là tăng cường kỷ luật, kỷ cương thực thi thông qua xây dựng kịch bản tăng trưởng chi tiết theo quý, ngành và địa bàn; đánh giá kết quả bằng sản phẩm cụ thể gắn với trách nhiệm cá nhân.

Song song với mục tiêu tăng trưởng, thành phố nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát lạm phát, bảo đảm cân đối ngân sách, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội. Theo Chủ tịch UBND thành phố, đây là những điều kiện tiên quyết để Hà Nội hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số một cách bền vững.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, Hà Nội thẳng thắn nhìn nhận ô nhiễm môi trường là một trong những điểm nghẽn lớn. Áp lực phát thải gia tăng trong quá trình đô thị hóa nhanh, quy mô dân số lớn và cường độ hoạt động kinh tế cao đã đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận căn cơ, đồng bộ và dài hạn.

Theo đó, thành phố không chỉ tập trung xử lý các vấn đề trước mắt mà hướng tới xây dựng mô hình phát triển đô thị bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường.

Hà Nội đang hoàn thiện Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm và đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô nhằm tạo lập đầy đủ cơ chế, công cụ đặc thù cho quản lý phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp.

TÁI CẤU TRÚC KHÔNG GIAN, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SỐNG

Trong năm 2026, nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu là kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải, đặc biệt là ô nhiễm không khí – vấn đề tác động trực tiếp đến sức khỏe và đời sống người dân.

Thành phố sẽ đẩy nhanh tiến độ làm sạch các dòng sông, hồ nội đô; đầu tư và nâng cao hiệu quả vận hành các nhà máy xử lý nước thải, nhà máy đốt rác phát điện; đồng thời ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và hệ thống quan trắc thông minh để nâng cao năng lực quản trị môi trường theo thời gian thực.

Cùng với giải pháp kỹ thuật, Hà Nội chú trọng công tác tuyên truyền, vận động để người dân và doanh nghiệp cùng tham gia bảo vệ môi trường; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm.

Thành phố cũng đẩy mạnh phối hợp với các địa phương trong Vùng Thủ đô để giải quyết các vấn đề môi trường mang tính liên vùng, hướng tới hình thành khu vực phát thải thấp, phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn.

Trong tái cấu trúc không gian đô thị, Hà Nội triển khai mô hình đa cực, đa trung tâm với chín cực phát triển, chín trung tâm lớn và chín trục động lực. Hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, được xác định là xương sống kết nối các cực tăng trưởng.

Theo quy hoạch, thành phố sẽ đầu tư 15 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 616,9km; giai đoạn đến năm 2035 phấn đấu hoàn thành hơn 410km, kết nối lõi nội đô với các khu vực phía Bắc, phía Tây và phía Nam.

Đi liền với đó là mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), cho phép hình thành các đô thị nén, hiện đại xung quanh nhà ga, tối ưu hóa giá trị đất đai để tái đầu tư hạ tầng.

Thành phố cũng thúc đẩy quản trị thông minh thông qua Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC), đồng thời triển khai lộ trình di dời trụ sở bộ ngành, đại học, bệnh viện ra khỏi nội đô lịch sử để dành quỹ đất cho không gian xanh và hạ tầng xã hội.

Một đột phá chiến lược khác là quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng. Thành phố chuyển từ tư duy “đô thị quay lưng vào sông” sang “đô thị hướng sông”, coi sông Hồng là trục cảnh quan trung tâm và cực phát triển mới.

Quy hoạch được triển khai trên nguyên tắc bảo đảm an toàn thoát lũ, bảo tồn giá trị văn hóa – lịch sử, khai thác hiệu quả quỹ đất và phát triển hạ tầng kết nối đa phương thức. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cùng hệ thống cầu và tuyến đường sắt đô thị dọc hai bờ được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời nâng cao chất lượng không gian sống của người dân.

Xuyên suốt các định hướng phát triển, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh quan điểm phát triển nhanh nhưng không đánh đổi môi trường; coi chất lượng môi trường sống, sức khỏe và sự hài lòng của người dân là thước đo trung tâm trong điều hành.

Với quyết tâm chính trị cao và tinh thần hành động quyết liệt, Hà Nội đặt mục tiêu biến các quy hoạch và chiến lược dài hạn thành những chuyển biến cụ thể, hiện hữu trên từng công trình, từng tuyến phố, hướng tới một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.