Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ đang trong quá trình đàm phán một thỏa thuận thương mại quan trọng, nhưng các điều kiện về môi trường do EU đề xuất đang trở thành rào cản lớn trong tiến trình này...

Theo trang Euronews, một trong những điểm mấu chốt gây tranh cãi là cơ chế giải quyết tranh chấp mà EU muốn đưa vào thỏa thuận để đảm bảo Ấn Độ tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường. Cuộc đàm phán đang rơi vào bế tắc ở chương về nội dung bền vững trong thỏa thuận thương mại tiềm năng giữa Brussels với New Delhi.

Ông Christophe Kiener, trưởng đoàn đàm phán của Ủy ban châu Âu (EC), đã nói trong trong một cuộc họp với Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu vào tuần trước rằng nội dung này đang là một “thách thức”.

EU và Ấn Độ đã đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán vào cuối năm nay, nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được đột phá nào. Hôm 12/9, Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic và Ủy viên Nông nghiệp Christophe Hansen đã đến New Delhi để tham gia vòng đàm phán mới, nhưng kết quả không khả quan.

Ông Kiener đã nhấn mạnh rằng ý tưởng về một cơ chế giải quyết tranh chấp, thậm chí là các biện pháp trừng phạt đối với việc vi phạm những cam kết này, là điều rất khó chấp nhận đối với Ấn Độ.

“Chúng ta sẽ phải điều chỉnh cách tiếp cận mà chúng ta vẫn thường có về thương mại và phát triển bền vững để đảm bảo rằng Ấn Độ có thể chấp nhận được. Không có một chương về thương mại và bền vững không phải là một lựa chọn, nhưng chúng ta cũng phải đảm bảo rằng chương này không sáo rỗng”, ông phát biểu trước các nghị sỹ châu Âu.

Từ nhiệm kỳ trước, EC đã thúc đẩy việc đưa các điều khoản về môi trường vào các thỏa thuận thương mại của khối, bao gồm cả các cơ chế giám sát việc thực hiện và đảm bảo tuân thủ. Vấn đề này cũng đã gây tranh cãi trong các cuộc đàm phán của EU với các nước thuộc khối thị trường chung Nam Mỹ Mercosur gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay, cho đến khi một thỏa thuận cuối cùng được đạt được vào tháng 12/2024.

Thỏa thuận mà EU đạt được với Mercosur bao gồm một cơ chế giải quyết tranh chấp với sự tham gia của các chuyên gia độc lập và xã hội dân sự, đồng thời xác định việc tuân thủ Hiệp định Paris là một "yếu tố thiết yếu" của thỏa thuận. Điều này có nghĩa là thỏa thuận có thể bị đình chỉ nếu một bên vi phạm nghiêm trọng hoặc rút khỏi hiệp định chống biến đổi khí hậu.

Ông Kiener đã chỉ ra rằng EU không nên rơi vào ảo tưởng rằng Ấn Độ là một quốc gia như New Zealand, ám chỉ đến thỏa thuận EU-New Zealand đã có hiệu lực vào tháng 5/2024 và được coi là tiêu chuẩn cho việc tích hợp các tiêu chuẩn xanh vào các thỏa thuận thương mại.

Luật pháp xanh của EU, đặc biệt là Cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) được thông qua vào năm 2023, đã gây lo ngại cho các nhà đàm phán Ấn Độ. CBAM đưa ra một khoản thuế đối với hàng nhập khẩu vào EU của một số hàng hóa có cường độ carbon cao - một biện pháp mà Ấn Độ coi là có thể mang tính bảo hộ.

Từ ngày 1/1/2026, CBAM sẽ bắt đầu áp thuế biên giới carbon đối với các mặt hàng như thép, phân bón, xi măng, nhôm và khí hydro nhập khẩu từ bên ngoài EU vào khối này.