Không còn dừng ở vai trò công cụ hỗ trợ, AI đang từng bước định hình lại chiến lược nhân sự của doanh nghiệp, làn sóng ứng dụng AI đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc nguồn lực và thiết lập các chuẩn mực quản trị mới...

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng, cách doanh nghiệp sử dụng và phát triển nguồn nhân lực đang thay đổi sâu sắc. AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn định hình lại yêu cầu kỹ năng, mô hình vận hành và chiến lược nhân sự, qua đó đặt ra nhu cầu nhanh chóng thích ứng để duy trì lợi thế cạnh tranh.

THAY ĐỔI CÁCH DOANH NGHIỆP SỬ DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC

Bà Trần Thị Nguyệt Oanh, Giám đốc quản lý nguồn nhân lực, HSBC Việt Nam, cho biết AI đã thay đổi bản chất công việc, nhu cầu nhân sự và cách các phòng ban phối hợp cùng nhau. Xu hướng này vẫn còn đang tiếp diễn bởi AI không ngừng tiến hóa mỗi ngày với tốc độ nhanh chóng.

Việt Nam hiện xếp thứ 38 toàn cầu về tỷ lệ người sử dụng trí tuệ nhân tạo, tốc độ ứng dụng AI của các doanh nghiệp Việt cũng đang gia tăng nhanh chóng, tăng trưởng năm 2025 đạt mức 39% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này phản ánh vai trò ngày càng lớn của AI trong cải thiện hiệu suất, đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh.

“Câu hỏi đặt ra cho lãnh đạo doanh nghiệp là liệu chiến lược nhân sự của họ có bắt kịp sự phát triển như vũ bão này của AI hay không”, bà Oanh cho biết.

“Tổ chức giành ưu thế trong thời đại AI không phải nhờ đổ tiền đầu tư vào công cụ thời thượng nhất mà là chuẩn bị sẵn sàng cho đội ngũ nhân sự của mình. Điều này bắt đầu từ lãnh đạo, khi cần sớm nhận diện tác động của AI và hỗ trợ nhân viên sử dụng đúng cách, đúng mục tiêu. AI chỉ phát huy hiệu quả khi được phổ cập rộng rãi trong toàn tổ chức, thay vì giới hạn ở một nhóm chuyên gia”.

Theo bà Nguyệt Oanh, AI đã và đang thay đổi căn bản bản chất công việc cũng như cách thức phối hợp giữa các phòng ban. Sự tiến hóa không ngừng của AI tạo sinh được dự báo sẽ đóng góp tới 7% vào GDP toàn cầu trong thập kỷ tới, lan tỏa đến 100% các ngành nghề, kể cả những lĩnh vực truyền thống như nông nghiệp hay khai thác mỏ.

Hiện có khoảng 88% tổ chức trên toàn cầu đang ứng dụng AI trong ít nhất một nghiệp vụ kinh doanh. Công nghệ này đảm nhận hiệu quả các tác vụ từ soạn thảo, tóm tắt nội dung đến phân tích dữ liệu chuyên sâu.

“Nhìn theo hướng tích cực, AI giúp giải phóng sức lao động để chúng ta tập trung vào xây dựng chiến lược, đưa ra quyết định và giám sát rủi ro. Từ đó, một số vị trí công việc dường như mở rộng phạm vi trách nhiệm và ranh giới giữa các chức năng trong tổ chức trở nên mờ nhạt dần. Chẳng hạn, nhân viên khối vận hành cũng phải hiểu về dữ liệu và tự động hóa, người làm trong mảng công nghệ cần hiểu rõ hơn về hoạt động kinh doanh cũng như cách doanh nghiệp tương tác với khách hàng”, bà Oanh nhận định.

Sự thay đổi này kéo theo yêu cầu mới đối với nhân lực, dẫn chứng từ báo cáo Global AI Jobs Barometer 2025 của PwC, bà Oanh cho rằng kỹ năng cho các công việc liên quan đến AI thay đổi nhanh hơn 65% so với các công việc khác.

Tuy nhiên, bà Oanh cũng lưu ý rằng khi AI thay thế các tác vụ lặp lại, giá trị của con người lại càng nổi bật ở khía cạnh đạo đức, sự đồng cảm và tính trách nhiệm. Đặc biệt trong ngành tài chính, nơi niềm tin là cốt lõi, khách hàng không chỉ cần tốc độ mà còn cần sự công bằng và an toàn, những yếu tố mà AI chưa thể thay thế hoàn toàn.

Về mặt cấu trúc, chuyên gia từ HSBC dự báo mô hình kim tự tháp truyền thống sẽ dịch chuyển sang hướng phẳng hơn, vận hành theo cụm thay vì tầng lớp. Nhu cầu về các vị trí điều phối trung gian sẽ giảm đi, buộc doanh nghiệp phải tạo điều kiện cho nhân viên chuyển dịch để tạo ra giá trị cao nhất.

AI LAN TỎA MẠNH MẼ TRONG QUẢN TRỊ NHÂN SỰ

Dẫn chứng tại chính doanh nghiệp, Giám đốc quản lý nguồn nhân lực HSBC Việt Nam, cho biết việc ứng dụng công cụ HSBC Productivity Suite đã minh chứng rõ nét cho hiệu quả của AI trong nâng cao năng suất lao động. Với hơn 35.000 câu hỏi được xử lý mỗi ngày, công cụ này giúp tiết kiệm hơn 3.000 giờ làm việc cho nhân viên toàn cầu thông qua các chức năng soạn thảo và dịch thuật. Việc bổ nhiệm vị trí Chief AI Officer (Giám đốc AI) vào tháng 3 vừa qua cũng cho thấy việc AI là một năng lực chiến lược, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ.

“AI hay bất cứ công nghệ tương lai nào muốn tồn tại lâu dài đều cần phải thỏa điều kiện: do con người và vì con người”, bà Nguyệt Oanh khẳng định.

Không chỉ trong lĩnh vực tài chính, sự chuyển dịch trong quản trị nhân sự dưới tác động của AI đang lan tỏa sang các ngành công nghiệp nặng và xây dựng. Sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược và công cụ thực thi hiện đại đang tạo ra những chuẩn mực mới trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được hiện thực hóa ở nhiều doanh nghiệp lớn trong nước. Đơn cử, mới đây Coteccons đã quyết định hợp tác cùng Workday để triển khai nền tảng quản trị nguồn nhân lực (HCM) tích hợp trí tuệ nhân tạo. 

Bà Nguyễn Trình Thùy Trang, Phó Tổng giám đốc Khối vận hành Coteccons, cho biết thế hệ nhân sự trẻ hiện nay ưu tiên tốc độ phát triển, phản hồi tức thì và trải nghiệm số liền mạch. Do đó, doanh nghiệp cần một nền tảng vận hành hợp nhất để thích ứng với xu hướng mới.

“Công nghệ tồn tại để hỗ trợ con người được đặt đúng vị trí trung tâm, được trao niềm tin và được dẫn dắt bởi những quyết định công bằng dựa trên dữ liệu minh bạch”, bà Trang nhấn mạnh.

Đối với ngành xây dựng, việc chuyển từ mô hình quản trị hành chính thủ công sang hệ thống dữ liệu tập trung dựa trên AI không chỉ nâng cao trải nghiệm người lao động mà còn hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định theo thời gian thực. Qua đó, doanh nghiệp có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và tránh nguy cơ tụt lại phía sau trong cuộc đua thu hút nhân tài.

Từ góc độ đơn vị cung cấp giải pháp, ông Fabio Tiviti, Phó Chủ tịch Tập đoàn, Chiến lược và Vận hành của Workday, đánh giá cao cách tiếp cận của doanh nghiệp Việt khi coi chuyển đổi số là sáng kiến lấy con người làm trung tâm. Theo ông Fabio, việc trang bị năng lực AI sẽ giúp các doanh nghiệp thiết lập chuẩn mực mới về quản trị, hướng tới môi trường làm việc minh bạch, linh hoạt và hiệu quả hơn.